Θεόφιλος Σεχίδης: Η πενταπλή δολοφονία της Θάσου – III

Προηγούμενο

του Γιάννη Ράγκου

Η άποψη των επιστημόνων

Η αποκάλυψη όλων των λεπτομερειών των εγκλημάτων, εκτός από τον ισχυρό κλονισμό που προκάλεσε στην κοινή γνώμη, ήγειρε παράλληλα και ζωηρές συζητήσεις μεταξύ των επιστημόνων (ψυχολόγων, ψυχιάτρων, εγκληματολόγων, κοινωνιολόγων κ.ά.), που από τις πρώτες κιόλας ημέρες, επιχείρησαν να ερμηνεύσουν την «υφή» των γεγονότων και την προσωπικότητα του Θ. Σεχίδη. Το επόμενο διάστημα από τις στήλες των ημερήσιων εφημερίδων διατυπώθηκαν ποικίλες απόψεις ως προς τα αίτια της πράξης του δράστη και το ρόλο του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος.

«Το πρόβλημα σε όλα τα ακραία εγκλήματα αυτού του είδους, έχει να κάνει με την ανεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας και το φόβο του στιγματισμού» σημείωνε ο ψυχολόγος-ψυχίατρος Γ. Κούρος στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» στις 10 Αυγούστου 1996. «Η παθητικότητα και η υπερβολική ανοχή της ελληνικής κοινωνίας, θα πρέπει ίσως να διαφοροποιείται σε ό,τι αφορά τέτοιου είδους παθολογίες, οι οποίες φαίνονται σ’ ένα μικρότερο βαθμό από χρόνια, πριν εκδηλώσουν μια μεγαλύτερη παθολογία. (…) Εκείνο, όμως, που εκπλήσσει για άλλη μια φορά στην περίπτωση του 24χρονοτυ Θεόφιλου Σεχίδη και αποδείχτηκε με τον πιο τραγικό τρόπο, είναι ότι το οικογενειακό περιβάλλον, η ίδια η οικογένεια, οι φίλοι, η γειτονιά δεν έχουν αντιδράσει καθόλου, τόσα χρόνια που εξελισσόταν μια παθολογία. (…) Η παθολογία αυτού του είδους μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικές μορφές. ‘Μπορεί να έχουν δίκιο που με καταδιώκουν και με μισούν, και όντως είμαι κακός και μίασμα για την κοινωνία, άρα αυτοκτονώ’, θα μπορούσε να σκεφτεί ο ίδιος. Και αυτή είναι μια μορφή επιθετικότητας, που εκδηλώνεται προς τον εαυτό του. (…) Συνεπώς είναι θέμα στιγμής, αν θα συνεχίσει έτσι ή αλλιώς, αλλά για να φτάσει κανείς στην προβληματική του ‘σκοτώνω’ ή ‘σκοτώνομαι’ υπάρχουν στάδια, φάσεις που διαρκούν αρκετά χρόνια. Στα οποία εκδηλώνεται με κάποιο τρόπο η παθολογία και εκεί η οικογένεια, το περιβάλλον, η γειτονιά θα μπορούσε να είχε λάβει κάποια μέτρα. (…) Ο συγκεκριμένος μηχανισμός είναι: Θέλουν το κακό μου, με μισούν, με καταδιώκουν, θα με σκοτώσουν. Τους προλαβαίνω και τους σκοτώνω εγώ. (…)» (εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» – Σάββατο 10 Αυγούστου 1996).

seh14.jpg

Ο ψυχίατρος Μ. Μυλωνάκης υποστήριξε πως «πιθανολογούμε ότι ο δολοφόνος της Θάσου είναι ψυχικά άρρωστος, γιατί σκότωσε πρόσωπα, κατά κανόνα, αγαπητά και σεβαστά. (…) Γιατί συνόδευσε την ομολογία των πράξεών του με γέλια. Γιατί η εξήγηση των πράξεών του ήταν η φράση ‘για να τους λυτρώσω από την ασθένειά τους’. Γιατί και η νεκρή αδελφή του φέρεται να έχει νοσηλευθεί για ψυχική νόσο. (…) Ο άρρωστος δολοφόνος δεν είχε οδηγηθεί εγκαίρως στην ψυχιατρική και στις φροντίδες της γιατί είτε δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν οι τραγικοί γονείς του το νοσηρό της προηγούμενης συμπεριφοράς του είτε γιατί δεν μπόρεσαν να αντέξουν τις ψυχικές συνέπειες αυτής της πραγματικότητας και την αρνήθηκαν μέχρι το τέλος τους. (…) Οι γονείς του Σεχίδη προφανώς ασχολήθηκαν κυρίως με τις σπουδές του. (…) Η ψυχική νόσος του δράστη είναι μια παρανοειδής ψύχωση, πιθανότατα σχιζοφρενικού χαρακτήρα. (…) Η υψηλή νοημοσύνη, και η κάθε επιπέδου νοημοσύνη, δεν μπορεί να αποκλείσει την ανατολή και την εξέλιξη μιας ψυχικής νόσου. (…) Η κινητήρια δύναμη της ανθρωποκτονίας είναι ο άρρωστος ιδεασμός του δράστη. Δηλαδή, η παραγωγή των ιδεών πραγματοποιείται στο μυαλό με τρόπο νοσηρό, με αποτέλεσμα να πιστεύει, και μάλιστα ακράδαντα, σαν πραγματικά τα δημιουργήματα της άρρωστης σκέψης του. Ότι δηλαδή τον υπονομεύουν ή ότι του κλέβουν τη σκέψη ή του υποβάλλουν σκέψεις ή ότι ετοιμάζονται να τον εξοντώσουν ή… Ο άρρωστος δολοφόνος της Θάσου, δηλώνοντας ότι σκότωσε τους δικούς του για να τους σώσει, εξέφρασε πιθανότατα το παραλήρημα του Σωτήρα. (…) Η κυρίως πράξη οφείλεται στο παραλήρημα, οι δευτερεύουσες πράξεις οφείλονται στην κινητοποίηση του λοιπού νοητικού και ψυχικού μηχανισμού τους. (…) Η εξαφάνιση των θυμάτων δεν κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον των φίλων και γειτόνων, γιατί πιθανότατα λειτούργησε η παθητικότητα, χαρακτηριστικό των σημερινών Ελλήνων, η οποία μετατρέπει σε έναν ακόμη νεοελληνικό μύθο τις αρετές τις περιλάλητης τοπικής κοινωνίας» (εφημερίδα «Τα Νέα» – Σάββατο 10 Αυγούστου 1996).

seh15.jpg
Ο Θ. Σεχίδης μιλά στους δημοσιογράφους, κατά την έξοδό του από το γραφείο του εισαγγελέα Καβάλας

Η καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου Φ. Τσαλίκογλου εκτίμησεπως «τα κίνητρα της πράξης θα μείνουν θαμμένα στα ερέβη του ταραγμένου νου. Οι πολύπλοκες διαδρομές που ο ταραγμένος αυτός νους διένυσε από την πρώτη στιγμή της σύλληψης του καταχθόνιου σχεδίου μέχρι την έσχατη στιγμή της εκτέλεσής του, ανήκουν εσαεί στην ιστορία του δράστη. Και αυτή την ιστορία μόνο ως πλαστογράφος και μυθοπλάστης θα μπορέσει ο ειδικός να την αφηγηθεί. Ναι, πράγματι, είναι ένα ανατριχιαστικό έγκλημα. Ναι, πράγματι, ορισμένες εκφάνσεις της ψυχικής ασθένειας, όπως είναι το διωκτικό παραλήρημα της σχιζοφρένειας, μπορεί να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Όμως, υπάρχει ένα μεγάλο ‘όμως’, που οφείλουμε ακόμα μια φορά να τονίσουμε. Τα αποτρόπαια εγκλήματα με δράστες ψυχικά ασθενή άτομα είναι σπάνια. Πολύ πιο σπάνια από ό,τι νομίζουμε. Είναι σπάνια και εξαιρετικά, όσο και αν το αδηφάγο βλέμμα της δημοσιότητας πέφτει σαν κοράκι πάνω τους για να τα αξιοποιήσει. Να τα μετατρέψει σε θέαμα, άξιο προσοχής, μεταφέροντας χιλιάδες περιττές λεπτομέρειες του εγκλήματος, που έντεχνα υποδαυλίζουν την έλξη της φρίκης. (…) Το σκηνικό, όμως, δεν είναι αθώο. Ένα παραπλανητικό στερεότυπο για μία ακόμη φορά ενδυναμώνεται: Η τρέλα συμβαδίζει με την επικινδυνότητα. Η ψυχική νόσος είναι ικανή από μόνη της να οδηγήσει το πλέον ειδεχθές έγκλημα. Στην πλάνη αυτή οφείλουμε να αντισταθούμε. (…)» (εφημερίδα «Τα Νέα» – Σάββατο 10 Αυγούστου 1996).

«Αυτή η πρόσφατη ‘πατρο-μητρο-αδελφο-συγγενο-κτονία’ συγκεντρώνει και συγκεφαλαιώνει όλα τα στοιχεία μιας ανθρωποθυσίας, με στόχο την εξαφάνιση του ‘οίκου’ και του ‘γένους’ ταυτόχρονα. Ολική κάθαρση. Ο δράστης -πέραν των όποιων χαρακτηριστικών απόκλισης εκ του ‘φυσιολογικού’- αποφάσισε να ‘μείνει μόνος’ (γνωρίζοντας πολύ καλά ότι ο τελευταίος επιζών είναι πάντοτε και ο πρώτος ύποπτος). Στην περίπτωση αυτή, σίγουρα συναντάμε ψυχο-πάθεια. Η κοινωνιο-πάθεια, όμως, μιας κλειστής οικογένειας (που ούτε καν τον ψυχοπαθή δεν διακρίνει) πότε θα μας απασχολήσει;» διερωτήθηκε ο καθηγητής εγκληματολογίας Γ. Πανούσης (εφημερίδα «Τα Νέα» – Σάββατο 10 Αυγούστου 1996).

Παραλληλισμό της υπόθεσης με τη «Φόνισσα» του Αλ. Παπαδιαμάντη έκανε ο καθηγητής Εγκληματολογίας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών Ν. Κουράκης, ο οποίος επισήμανε πως «στις δύο κυριότερες περιπτώσεις ψυχικών νόσων, δηλαδή τη σχιζοφρενική ψύχωση και τη μανιοκαταθλιπτικήψύχωση, τα άτομα που πάσχουν από τις ασθένειες αυτές βιαιοπραγούν κυρίως μέσα στο ίδιο το οικογενειακό τους περιβάλλον, όπου άλλωστε αναγκάζονται να αυτοαπομονωθούν, λόγω της ιδιόρρυθμης κοινωνικής τους συμπεριφοράς. Ειδικά, όμως, στη μανιοκαταθλιπτική ψύχωση ο δράστης που πάσχει από μελαγχολία σκοτώνει πολλές φορές ολόκληρη τη οικογένειά του ή άλλα προσφιλή πρόσωπα, όχι μόνο λόγω μόνο της κοινωνικής του απομόνωσης αλλά και διότι νομίζει μέσα στα παραληρήματά του, ότι έτσι θα απαλλάξει τους ανθρώπους αυτούς από κάποια δυστυχία που τους περιμένει. (…) Μια έξοχη περιγραφή αυτού του ψυχιατρικού φαινομένου μας δίνει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στη ‘Φόνισσα’, όπου η γριά Χαδούλα σκοτώνει τα νεογέννητα ή μικρά κορίτσια, νομίζοντας ΄τι έτσι θα τα λυτρώσει από τα μελλοντικά του βάσανα» (εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» – Σάββατο 10 Αυγούστου 1996).

«Δεν μετανιώνω»

Την Παρασκευή 9 Αυγούστου, ο Θ. Σεχίδης μεταφέρθηκε με σκάφος του Λιμενικού Σώματος από την Καβάλα στην Θάσο για την αναπαράσταση των φόνων. «Όταν ο φονιάς κατέβηκε από το περιπολικό σκάφος (…), το πλήθος που ανέμενε στην προβλήτα, κινήθηκε απειλητικά εναντίον του κι άρχισε να κραυγάζει. Ισχυρές αστυνομικές και λιμενικές δυνάμεις προσπάθησαν, σχηματίζοντας κλοιό γύρω του, να τον προστατέψουν από το μαινόμενο πλήθος και τους αγανακτισμένους κατοίκους του νησιού. Μαζί με τους ντόπιους και πολλοί παραθεριστές, οι οποίοι βρίσκονται στη Θάσο για τις διακοπές τους. Παρ’ ότι η ώρα της αναπαράστασης κρατήθηκε ‘μυστική’, χιλιάδες κόσμου είχαν κατακλύσει τον Λιμένα και τις τριγύρω περιφερειακές εξόδους του νησιού και τα τροχοφόρα σχημάτισαν ‘ουρές’ ακόμη και μπροστά στα καταστήματα του Λιμένα» περιγράφει γλαφυρά το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Τα Νέα», την επόμενη μέρα.

Αρχικά μεταφέρθηκε στον αρχαιολογικό χώρο, όπου για αρκετή ώρα περιέγραφε ψύχραιμα και αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο σκότωσε τον θείο του. Στο σημείο, είχαν συγκεντρωθεί δεκάδες δημοσιογράφοι, φωτορεπόρτερ και τηλεοπτικά συνεργεία, με αποτέλεσμα, σε κάποιο «διάλειμμα» της διαδικασίας, ο Θ. Σεχίδης να απευθυνθεί σε έναν ρεπόρτερ, λέγοντας: «Εσύ είσαι δημοσιογράφος, όχι αστυνομικός. Απαντώ μόνο σε αστυνομικούς. Νομίζω ότι για να γίνει καλύτερα η δουλειά, πρέπει εσείς να σταματήσετε. Γιατί δεν μπορώ να κάνω σωστή αναπαράσταση, όσο εσείς παίρνετε φωτογραφίες και τέτοια»!

seh16.jpg

Δύο στιγμιότυπα από την αναπαράσταση του Θ. Σεχίδη, για τη δολοφονία του θείου του Βασίλη, στον αρχαιολογικό χώρο του Λιμένα Θάσου

seh17.jpg

Ακολούθως, μεταφέρθηκε στο σπίτι της οικογένειας στον Λιμένα για να συνεχίσει την αναπαράσταση και των τεσσάρων φόνων και να περιγράψει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τεμάχισε, κατόπιν, τα πτώματα.

seh18.jpg

Ο δράστης, με τη συνοδεία αστυνομικών, βγαίνει από το σπίτι του στον Λιμένα, μετά την ολοκλήρωση της αναπαράστασης

Στις 10 Αυγούστου, ο Θ. Σεχίδης προσήχθη στο εισαγγελέα Πρωτοδικών Καβάλας Δ. Παπαγεωργίου και την επόμενη μέρα στον ανακριτή Λ. Τσιγκρή. Και στους δύο δήλωσε πως «δεν μετανιώνω για ό,τι έκανα, έπρεπε να το κάνω, βρισκόμουν σε αυτοάμυνα». Μετά τις απολογίες του, όπου εμφανίστηκε χωρίς δικηγόρο («μπορώ να υπερασπιστώ τον εαυτό μου, μόνος μου» τόνισε χαρακτηριστικά), αποφασίστηκε η προφυλάκισή του με τις κατηγορίες της ανθρωποκτονίας από πρόθεση κατά συρροή, της παράνομης οπλοφορίας κατά συρροή, της παράνομης οπλοχρησίας, της περιύβρισης νεκρών κατά συρροή και της παράνομης κατοχής οπλισμού -η τελευταία αφορούσε στην υπόθεση της 21ης Ιουλίου. Βγαίνοντας, από το Δικαστικό Μέγαρο, εμφανίστηκε στους δημοσιογράφους χαμογελαστός και ήρεμος και έδινε πνευματώδεις απαντήσεις στις ερωτήσεις τους («χαμογελάτε, είναι μεταδοτικό» τους είπε!), καλώντας τους να κάνουν υπομονή μέχρι να αποκαλυφθούν όλες οι λεπτομέρειες της υπόθεσης.

Ταυτόχρονα, στην έκθεσή του, ο ψυχίατρος Αλ. Χουρμουζιάδης, που τον είχε εξετάσει τις προηγούμενες ημέρες με εντολή του εισαγγελέα, ανέφερε ότι ο Θ. Σεχίδης ήταν «ψυχικά άρρωστο άτομο, που χρήζει ψυχιατρικής παρακολούθησης». Ο ίδιος ο Θ. Σεχίδης θα πει λίγες μέρες μετά, για τη συνάντησή του με τον Αλ. Χουρμουζιάδη: «(…) Του εξήγησα του ψυχιάτρου, που ήρθε και με εξέτασε. Μιλήσαμε αρκετή ώρα. Αυτά που είπαμε είχαν περιοριστεί απόλυτα στο πλαίσιο της λογικής και της λογικής ακολουθίας. Κοίταξα μήπως είχε μηχάνημα ηχογράφησης, γιατί με συνέφερε να τα ηχογραφήσει, από την άποψη ότι όσα του είπα ήταν αληθινά και βασίζονταν απόλυτα στη λογική. Όταν βγήκε έξω από τη φυλακή είπε: ‘Είναι άρρωστος. Είναι τρελός…’. Αν είχαμε το μαγνητόφωνο και ακούγατε τα λόγια που μου είπε αυτός, θα καταλαβαίνατε πως αυτός είναι άρρωστος κι όχι εγώ. Μου έκανε ερωτήσεις υπερφυσικής. Σε σημείο που να νομίζω ότι προσπαθούσε να λύσει κάποια δικά του προβλήματα…» (συνέντευξη του Θ. Σεχίδη στην εφημερίδα «Τα Νέα» – Τρίτη 20 Αυγούστου 1996).

Την Δευτέρα 12 Αυγούστου, ο Θ. Σεχίδης μεταφέρθηκε στις Δικαστικές Φυλακές Κομοτηνής, όπου για προληπτικούς λόγους τοποθετήθηκε στην απομόνωση. Από τους αστυνομικούς ζήτησε μόνο «να ακούει Μπαχ ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, κλασική μουσική και να διαβάζει βιβλία» (εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» – Τρίτη 13 Αυγούστου 1996), ενώ για τη διατροφή του επέλεξε γάλα και όσπρια… Ωστόσο, η παρουσία του εκεί προκάλεσε προβλήματα, καθώς «δύο φορές κινδύνευσε (…) να λιντσαριστεί, βγαίνοντας στο προαύλιο των φυλακών» (εφημερίδα «Τα Νέα» – Παρασκευή 16 Αυγούστου 1996). Στις 23 Αυγούστου, μετήχθη εκτάκτως στις Δικαστικές Φυλακές Διαβατών Θεσσαλονίκης, προκειμένου να εξεταστεί από τους ψυχιάτρους Γ. Καπρίνη και Χρ. Σκαρόπουλο, ώστε να αποφανθούν αν είναι σχιζοφρενής και επομένως θα έπρεπε να νοσηλευτεί σε ψυχιατρικό κατάστημα. Η μεταγωγή του συνοδεύτηκε από έντονες αντιδράσεις εκ μέρους των εκεί κρατουμένων, με αποτέλεσμα ο διευθυντής των φυλακών να αναγκαστεί να εκκενώσει ένα θάλαμο 40 ατόμων, για να τοποθετηθεί εκεί, μόνος, ο Θ. Σεχίδης.

seh19.jpg

εφημερίδα «Έθνος» – Σάββατο 24 Αυγούστου 1996

Στο μεταξύ, ήδη από τις 8 Αυγούστου είχαν αρχίσει οι έρευνες για να εντοπιστούν οι σακούλες (κατ’ άλλους 34, κατ’ άλλους 36) με τα τεμαχισμένα μέλη των τεσσάρων θυμάτων, στη χωματερή της Νέας Καρβάλης Καβάλας. Λόγω του γεγονότος ότι οι σακούλες είχαν πεταχτεί εκεί πριν από, περίπου, τρεις μήνες, η προσπάθεια για την ανεύρεσή τους ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς υπολογίστηκε πως τα συνεργεία έπρεπε να σκάψουν σε βάθος τουλάχιστον 10-12 μέτρων μέσα στους όγκους των σκουπιδιών. Τελικά, οι σακούλες αυτές δεν βρέθηκαν ποτέ…

seh20.jpg

Στιγμιότυπο από τις έρευνες των συνεργείων στη χωματερή της Νέας Καρβάλης Καβάλας, για τον εντοπισμό των τεμαχισμένων μελών των θυμάτων

Συνεχίζεται

Advertisements

~ από Nina C στο 22/03/2008.

9 Σχόλια to “Θεόφιλος Σεχίδης: Η πενταπλή δολοφονία της Θάσου – III”

  1. Ade na dume tn sinexeia gt me trwei i pariergeia…..
    Poli kali douleia k.Rago!!

  2. Διαβάζοντας τις γνώμες των ειδικών που παρατίθενται στην αρχή μπερδεύτηκα πιο πολύ, τ’ ομολογώ.
    Περιμένουμε τη συνέχεια! 🙂

  3. Θυμάμαι οτι είχα φρικάρει πολύ όταν συνέβη.. ήμουν και μικρή, οι γονείς μου δε μ’αφηναν-ορθώς-να παρακολουθήσω την υπόθεση στην τηλεόραση..διαβάζοντας ξανά για την υπόθεση μου σηκώνεται η τρίχα παρ’ολα αυτά πρέπει να ομολογήσω οτι απο την επιστημονική σκοπιά (ψυχολογία,κοινωνιολογία,λαογραφία,εγκληματολογία) η υπόθεση εχει τρομερό ενδιαφέρον… κι αν μου επιτρέπεται η έκφραση, πολύ καλό «υλικό» για μελέτη κι επιστημονική έρευνα για τέτοια φαινόμενα στην ελληνική κοινωνία και δη στην «κλειστη» ελληνική επαρχία.
    Καλό βράδυ και συγχαρητήρια για την πολύ καλή δουλειά κ.Ράγκο.

  4. Οι ανω των 30 ετων θυμονται χαρακτηριστικα το εγκλημα αυτο.Οπως η προηγουμενη generation ετσι και τωρινη εχει την δικη της «Σπυριδουλα».Aυτο θαρρω πως ειναι και το ακριβες αντικτυπο του εγκληματος του Σεχιδη στην ελληνικη κοινωνια.

  5. Τη μερα που αποκαλυφθηκε η υποθεση ημουν στη Θασο-διακοπες με τους γονεις μου-κι ακομα θυμαμαι το σουσουρο που ειχε γινει. Μαλιστα την προηγουμενη μερα θελαμε να παμε στο αρχαιο θεατρο-οπου ειχε γινει ο φονος του θειου-κι ηταν κλειστο για το κοινο λογω εργων

  6. […] Συνεχίζεται […]

  7. […] Προηγούμενο […]

  8. […] είναι σπασμένο σε μέρη: πρώτο μέρος, δεύτερο μέρος τρίτο μέρος τέταρτο μέρος πέμπτο […]

  9. […] Πάνου σκοτώνει τον σύντροφο της κόρης του, ο φοιτητής Θεόφιλος Σεχίδης σκοτώνει πέντε μέλη της οικογένειάς του και […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: