Ο θρίαμβος του αστυνομικού μυθιστορήματος

story.jpgΤο αστυνομικό μυθιστόρημα -το ξέρουμε όλοι, νομίζω, εδώ και πολύ καιρό- είναι στο φόρτε του: τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, οι συγγραφείς αστυνομικών ιστοριών κάνουν τρελές πωλήσεις, ενώ στο παιχνίδι σπεύδουν να μπουν οι πάντες -ακόμη και μυθιστοριογράφοι που ουδέποτε ασχολήθηκαν κατά το παρελθόν με το είδος. Η πιο ενδιαφέρουσα, παρ’ όλα αυτά, εξέλιξη του αστυνομικού μυθιστορήματος -εξέλιξη η οποία έχει παρατηρηθεί μόνο τα τελευταία χρόνια- είναι η συνομιλία του με άλλα αφηγηματικά είδη και μοτίβα: μια συνομιλία που γρήγορα μας πείθει ότι η αστυνομική φόρμα έχει αποκτήσει μεγάλη ευκινησία και προσαρμοστικότητα και μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο πολλαπλών εφαρμογών.

Σκέφτομαι, εν πρώτοις, τον διάλογο του αστυνομικού μυθιστορήματος με το πολιτικό και το κοινωνικό μυθιστόρημα: από τον Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ και τον Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο μέχρι τον δικό μας Πέτρο Μάρκαρη, οι συγγραφείς οι οποίοι προσανατολίζονται σε αυτή την κατεύθυνση χρησιμοποιούν την αστυνομική ίντριγκα είτε για να περάσουν τα αριστερά ή, ευρύτερα, τα εναλλακτικά πολιτικά τους μηνύματα είτε για να σχολιάσουν ποικίλες όψεις της σύγχρονης κοινωνικής ζωής από μια καθαρά κριτική σκοπιά. Στο αστυνομικό, όμως, μυθιστόρημα καταφεύγουν και οι μαθηματικοί, οι οποίοι έχουν από ετών αποκτήσει τη δική τους λογοτεχνία (η «Εικασία του Γκόλντμπαχ» του Απόστολου Δοξιάδη κίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 για πρώτη φορά τον τροχό). Η δύσκολη, αλλά και έκδηλα δυσνόητη, κατά κοινή ομολογία, επιστήμη τους βρίσκει μια ωραία διέξοδο στην αστυνομική αφήγηση και είναι σε θέση να προσελκύσει μεγάλο αριθμό αναγνωστών, που διαφορετικά δεν θα έστρεφαν ποτέ το ενδιαφέρον τους στα μαθηματικά (η κυκλοφοριακή πορεία του τελευταίου βιβλίου του Τεύκρου Μιχαηλίδη, που αποτελεί και το πρώτο αστυνομικό-μαθηματικό του μυθιστόρημα, αποδεικνύει πάραυτα του λόγου το αληθές).

Το αστυνομικό, εν τούτοις, μυθιστόρημα εισβάλλει βαθμιαία και σε άλλες περιοχές. Μετά την ιστορική (αν μπορώ να την ονομάσω έτσι) πρωτοβουλία των Μονταλμπάν και Καμιλέρι, η γαστρονομία γίνεται όλο και πιο συχνά το έμβλημα της ζωής των ηρώων του αστυνομικού μυθιστορήματος και ο κόσμος των γεύσεων αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στις επιλογές και τους προσανατολισμούς τους. Κι αν στην παράδοση του αμερικανικού νουάρ το αλκοόλ κρατάει σταθερά το πάνω χέρι, στην αστυνομική λογοτεχνία της νεότερης Ευρώπης η μαρμίτα επιβάλλει εύκολα την πρωτοκαθεδρία της. Το αστυνομικό μυθιστόρημα κάνει, ωστόσο, μεγαλοπρεπώς την εμφάνισή του και στον χώρο των πανεπιστημιακών σπουδών, αγκαλιάζοντας το πολύφερνο campus novel, το οποίο έρχεται να συναντήσει σε διάφορα επίπεδα, εντός και εκτός πανεπιστημίου (κάτι έχει επ’ αυτού να μας πει ο Πέτρος Μαρτινίδης), αλλά πάντα σε σχέση με την ακαδημαϊκή κοινότητα. Από τον συνεχή αυτόν χορό δεν θα μπορούσε, βεβαίως, να απουσιάσει το ιστορικό μυθιστόρημα, που οδηγεί τις ιστορίες του στο απώτατο παρελθόν, διακοσμώντας τες συχνά με έναν πολύ υποβλητικό διάκοσμο (διάκοσμος όπως εκείνος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που λειτουργεί ως σταθερό σκηνικό των βιβλίων του Παναγιώτη Αγαπητού).

Και μετά από όλα αυτά, τι; Μα, δεν χρειάζονται (και δεν γίνεται να βγάλουμε) οριστικά συμπεράσματα. Αρκεί, φαντάζομαι, για την ώρα να διαπιστώσουμε την πολυμορφία και τη δυναμική της αστυνομικής λογοτεχνίας, που αποσπάστηκε στην εποχή μας από το παλαιό της πλαίσιο, κάνοντας εντυπωσιακά πέρα την ούτως ή άλλως εξαιρετικά άδικη μομφή της ανυποληψίας και δείχνοντας τις πλαστικές της, αν μη τι άλλο, δυνατότητες. Και δεν μπορεί κανείς, από αυτή την άποψη, να μη διερωτηθεί: ποιο άλλο λογοτεχνικό είδος έχει να επιδείξει τέτοια ευρύτητα θέας και κίνησης, αλλά και τόση ικανότητα ανάπτυξης στις πιο διαφορετικές επιφάνειες;

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ – 03/08/2007

~ από Nina C στο 21/06/2008.

2 Σχόλια to “Ο θρίαμβος του αστυνομικού μυθιστορήματος”

  1. καλημερα σε ολουσ. ειλικρινα πολυ καλο και ενδιαφερον αρθρο μακαρι να ηταν πιο μεγαλο. λατρευω το αστυνομικο μυθιστορημα και ακομη πιο πολυ αυτο που ενακατευει μεσα του πολλα ειδη λογοτεχνιασ. ετσι μεσα απο ενα βιβλιο παιρνουμε πολλα διαφορετικα στοιχεια και κερδιζουμε χρονο. πιο ΄πολυ αγαπαω το ιστορικο μυθιστορημα και ειδικα το εγγλημα στην αρχαια αγορα. και μια ερωτηση. ξερει κανεις κανενα αστυνομικο μυθιστορημα που να σχετιζεται με τη μουσικη;

  2. @Έλενα, δεν θυμάμαι κάτι σχετικό, αλλά δεν μου ακούγεται καινούργια η ιδέα. Θα το ψάξω και θα σου πω.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: