Νέοι και βία στη σύγχρονη κοινωνία: Μια οικολογική ανάλυση του φαινομένου των συμμοριών ανηλίκων – II

Της Μπακιρλή Εριφύλης

Απόφοιτης Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου

Απόφοιτης Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου

Σε παρόμοια συμπεράσματα κατέληξαν κι άλλες εθνογραφικές μελέτες, όπως του Hagedorn στο Milwaukee (Hagedorn J.M., 1991:532 και του ιδίου, 2001:45-50) και των DeckerWinkle στο St. Louis (Decker S.H. και Winkle B.V., 1998:36-), ενώ τα πορίσματά τους συγκλίνουν στη διαπίστωση, πως η χειροτέρευση των οικονομικών συνθηκών από τη δεκαετία του ’80 και ύστερα, οδήγησε στην αύξηση της εγκληματικότητας και τη συσσώρευση των φτωχών και «περιθωριοποιημένων» ομάδων στο εσωτερικό των μητροπόλεων των Η.Π.Α.

Η κατάσταση δεν διαφοροποιείται εντυπωσιακά στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες και στην προσπάθειά μας να καταγράψουμε το γενικότερο πλαίσιο εμφάνισης των συμμοριών ανηλίκων στην Ευρώπη, μελετήσαμε τέσσερις χώρες, την Αγγλία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ελλάδα. Η επιλογή έγινε λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός πως οι χώρες αυτές παρουσιάζουν πιο έντονο το πρόβλημα των συμμοριών ανηλίκων, με μόνη εξαίρεση τη χώρα μας. Στην Ελλάδα, αν και οι ανήλικοι τα τελευταία χρόνια στρέφονται περισσότερο σε πιο συλλογικές και οργανωμένες μορφές τέλεσης παραβατικών πράξεων, οι συμμορίες αυτές δεν παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά αυτών που συναντούμε στις Η.Π.Α. και σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα, δεν συνιστούν εγκληματικές υποκουλτούρες, δεν επιδίδονται σε συστηματική βία και δεν ακολουθούν αυστηρές διαδικασίες (Παπαθεοδώρου Θ., 2002:199).

Συνοπτικά, τα κύρια χαρακτηριστικά των συμμοριών ανηλίκων της Ευρώπης και των Η.Π.Α. είναι: α) δημιουργούνται σε εξαθλιωμένες και υποβαθμισμένες περιοχές, κατά πλειοψηφία στο εσωτερικό των μεγαλουπόλεων, β) περιλαμβάνουν αγόρια νεαρής ηλικίας που ανήκουν σε μειονοτικές ή μεταναστευτικές ομάδες και που βιώνουν έντονα καταστάσεις περιθωριοποίησης και αποκλεισμού (κοινωνικού και επαγγελματικού), γ) οι συμμορίες της Ευρώπης εμφανίζουν πιο χαλαρή οργάνωση και δομή σε σχέση με αυτών της Αμερικής (όπου συναντούμε κυρίως τις παραδοσιακές συμμορίες) και δ) οι συμμορίες ανηλίκων επιδίδονται κυρίως σε εγκλήματα βίας.

Ως προς την αντιμετώπιση των νεαρών παραβατών επικρατούν δυο πρότυπα, του αυταρχικού και του φιλελεύθερου. Κατ’αρχάς να υπενθυμίσουμε το γεγονός, πως οι ανήλικοι αντιμετωπίζονται στην εποχή μας μ’ ένα ξεχωριστό δίκαιο και όχι με βάση τις γενικές ρυθμίσεις που ισχύουν για τους ενήλικες εγκληματίες. Το δίκαιο αυτό, που ονομάζεται «ποινικό δίκαιο ανηλίκων» (juvenile justice), έχει πλέον αποκτήσει τις δικές του αρχές, σκοπούς και χαρακτήρα (Κουράκης Ν., 2004:1).

Αφενός αποβλέπει στη διαπαιδαγώγηση του ανηλίκου και την αποτροπή τέλεσης εκ μέρους του νέων αδικημάτων και όχι στην τιμώρησή του ή την ανταπόδοση του διαπραχθέντος αδίκου, ενώ αφετέρου, τα χρησιμοποιούμενα μέσα για την εκπλήρωση των σκοπών του, δεν έχουν πολλές φορές αμιγώς ποινικό χαρακτήρα, ιδίως μάλιστα όταν ο ανήλικος δεν έχει τελέσει ακόμη κάποια αξιόποινη πράξη (Κουράκης Ν., 2004:2). Γι’ αυτό άλλωστε ορισμένοι συγγραφείς διακρίνουν ανάμεσα σε δίκαιο ανηλίκων με ευρεία έννοια (πρόκειται για το σύνολο των κανόνων δικαίου που ασχολούνται με τους ανηλίκους) και σε δίκαιο ανηλίκων με στενή έννοια, το οποίο διακρίνεται περαιτέρω σε ποινικό δίκαιο ανηλίκων (γι’ αυτούς που έχουν παραβεί το νόμο) και σε δίκαιο πρόνοιας ανηλίκων (για όσους έχουν δυσχέρειες κοινωνικής προσαρμογής και διατρέχουν άμεσο κίνδυνο να παραβούν τον ποινικό νόμο) (για μια αναλυτικότερη διάκριση των δύο προτύπων, βλ. Courakis. Ν., 2004:251-273, Χάϊδου Α., 1989:46-47, Σπινέλλη Κ., 1992:87-90 και Πιτσελά Α., 2000:37-70).

Τελευταία, επιδιώκεται διεθνώς και εν μέρει έχει επιτευχθεί στον ευρωπαϊκό χώρο, η μεταρρύθμιση του ποινικού δικαίου των ανηλίκων. Ο κοινός παρανομαστής στις νομοθετικές τροποποιήσεις ή στα μεταρρυθμιστικά σχέδια των κρατών μελών, ενισχύθηκε από την ανάγκη πολλών χωρών να εναρμονίσουν τις νομοθεσίες τους με τους διεθνείς κανόνες και συγκεκριμένα τους «Ελάχιστους ή Στοιχειώδεις Κανόνες για την Απονομή της Δικαιοσύνης σε Ανηλίκους» ή «Κανόνες του Πεκίνου» (the Beijing Rules) του 1985 και τη «Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» του Ο.Η.Ε. του 1989 (Πιτσελά Α., 2000:99). Κάτι το οποίο ακολούθησε και η χώρα μας από το 2001 και μετά, με την εισαγωγή πλήθους αναμορφωτικών μέτρων (Κουράκης Ν., 2004:330). Τις τελευταίες δεκαετίες πάντως, φαίνεται να επικρατεί διεθνώς συμφωνία όσον αφορά τις στρατηγικές αντιμετώπισης της παραβατικής συμπεριφοράς των ανηλίκων, με τη χρήση εναλλακτικών ποινών, της αποεγκληματοποίησης, της αποφυγής εγκλεισμού σε ιδρύματα και της δίκαιης δίκης (Σπινέλλη Κ., 1992:136).

Κι ενώ στην Ευρώπη γίνονται προσπάθειες ομογενοποίησης του ποινικού δικαίου ανηλίκων, στις Η.Π.Α., τη γενέτειρα του πρώτου στον κόσμο δικαστηρίου ανηλίκων, παρατηρούνται αντιφατικές εξελίξεις. Δηλαδή, αφενός προσπάθειες αποϊδρυματοποίησης και αποεγκληματοποίησης των παραβάσεων status (των ειδικών ποινικών αδικημάτων τα οποία δεν ισχύουν για τους ενήλικες), αφετέρου αυστηρή αντιμετώπιση απέναντι στα εγκλήματα βίας (για το θέμα αυτό, βλ. Κουράκη Ν., 1978).

Η πολιτική των “Three Strikes” δηλ. οι δράστες βίαιων εγκλημάτων μετά την τέλεση της τρίτης πράξης βίας καταδικάζονται υποχρεωτικά σε ισόβια στέρηση της ελευθερίας χωρίς τη δυνατότητα κάποτε να απολυθούν (για την πολιτική των «Three Strikes and youre Out», βλ. DAlessio S.J. 1997 και Schichor D., 1997), η λειτουργία των “Boot Camps”, δηλαδή ενός σκληρού καθεστώτος στις φυλακές για νεαρούς δράστες που εκτίουν μικρής διάρκειας ποινές (shock incarceration), καθώς και η αυξανόμενη εκδίκαση των υποθέσεων με ανήλικους παραβάτες από τα κοινά ποινικά δικαστήρια (και κατ’ επέκταση η επιβολή της ποινής της φυλάκισης) (Kupchik A., 2004:150, του ιδίου, 2003:439, Maxwell S.R., 1999:403-404 και Zimring F.E., 1998:109-112), αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα, της Αμερικανικής αντεγκληματικής πολιτικής.

Όσον αφορά την ποινική μεταχείριση των ανηλίκων στη χώρα μας, δεν φαίνεται να υπάρχει μια ενιαία τάση αυστηροποίησης ή μη των ποινών που επιβάλλονται γι’ αυτούς κατά τα τελευταία έτη. Ωστόσο, οφείλουμε να παρατηρήσουμε σύμφωνα με τα στοιχεία των Δικαστηρίων Ανηλίκων, πως κυρίαρχος τρόπος αντιμετώπισης της νεανικής παραβατικότητας, είναι η επιβολή αναμορφωτικών μέτρων, ενώ ένας σχετικά μικρός αριθμός παραβατικών ανηλίκων υποβάλλονται σε κάποιο μέτρο ποινικού σωφρονισμού ή εγκλεισμού σε ίδρυμα αγωγής.

Από την άλλη πλευρά, ολοένα και περισσότερο γίνεται αποδεκτή τις τελευταίες δεκαετίες, η ιδέα της αντιμετώπισης της εγκληματικότητας στον τόπο στον οποίο δημιουργείται, με τη βοήθεια των ανθρώπων οι οποίοι πλήττονται από αυτήν. Η κοινοτική πρόληψη θεωρείται ότι μπορεί να ενισχύσει τους κοινωνικούς δεσμούς στη σύγχρονη εποχή και έτσι να μειώσει τη διάπραξη αδικημάτων και ταυτόχρονα τον φόβο του εγκλήματος (Λαμπροπούλου Έ., 2003:777-778).

Οι πολιτικές που αξιοποιούν το ρόλο της κοινότητας στον έλεγχο της εγκληματικότητας και ιδιαιτέρως της νεανικής, ανάγονται στην οικολογική προσέγγιση της εγκληματικότητας, με το Chicago Area Project (CAP) των Shaw και McKay, που εγκαινιάστηκε το 1932. Αφού η κοινωνική αποδιοργάνωση, χαρακτήριζε τις περιοχές με τα υψηλά ποσοστά εγκληματικότητας, η κοινωνική οργάνωση των περιοχών αυτών θα αποτελούσε τη λύση (Crawford A., 1998:127 και Bursik R.J. και Grasmick H.G., 1995:107). Εφαρμόστηκε αρχικά σε έξι περιοχές του Σικάγο και περιλάμβανε ποικίλα προγράμματα αναβάθμισης της υποδομής τους και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των κατοίκων της κοινότητας (Ζαραφωνίτου Χ., 2003:31).

Αν και έχει αμφισβητηθεί η επιτυχία της κοινοτικής πρόληψης να μειώσει τη σοβαρή και βίαιη εγκληματικότητα (McDonald J.M., 2002), θα λέγαμε πως η αντιμετώπιση των νεαρών παραβατών ή των ευρισκομένων σε κίνδυνο νέων μέσα στην κοινότητα, εκεί δηλαδή όπου εκδηλώνεται το πρόβλημα, αποτελεί μία σωστή κατεύθυνση προς την οποία θα μπορούσε να στραφεί μια ορθολογική αντεγκληματική πολιτική στο πεδίο των ανηλίκων (Clements C.B., 1988).

Τελειώνοντας, θέλουμε σκόπιμα να διαφανεί η καταλληλότητα και η αποτελεσματικότητα της πρόληψης στην αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας, κυρίως λόγω του εφήμερου και περιστασιακού χαρακτήρα της συμπεριφοράς αυτής (Κουράκης Ν., 1997:63), αλλά και του εύπλαστου χαρακτήρα των ανήλικων παραβατών. Από εγκληματολογική σκοπιά, υποστηρίζεται ότι η πρόληψη ως μέθοδος αντιμετώπισης του εγκλήματος, πρέπει να διακρίνεται από τη μεταχείριση και την αναμόρφωση. Τα συμπεράσματα, μάλιστα, των επιστημονικών ερευνών έχουν δείξει ότι για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και ιδίως των ανηλίκων, μεταξύ των δύο δυνατών κατευθύνσεων πιο σκόπιμη και συνάμα αποτελεσματική κρίνεται η πρόληψη (Τρωϊάννου-Λουλά Α., 1999:106).

Γιατί, «το έγκλημα δεν είναι ένα απρόβλεπτο και ξαφνικό φαινόμενο» γράφει ο G. Moens, «αλλά η κατάληξη μιας σειράς δυσμενών επιδράσεων σε μια προσωπικότητα σταδιακά αλλοιούμενη, η οποία όμως θα μπορούσε να έχει αποσπαστεί από την απροσαρμοστικότητα με μια έγκαιρη παρέμβαση» (Μπεζέ Λ., 1985:113-114).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Adler F., Mueller G., και Laufer W., 1995. Criminology. The shorter version. New York, McGraw-Hill.

Battin S.R., Hill K.G., Abbott R.D., Catalano R.F. και Hawkins J.D., 1998. «The Contribution of Gang Membership to Delinquency Beyond Delinquent Friends». Criminology 36(1), σελ. 93-111.

Brake M., 1985. Comparative Youth Culture. The Sociology of Youth Cultures and Youth Subcultures in America, Britain and Canada. London, Routledge and Kegan Paul.

Burke R.H., 2002. An Introduction to Criminological Theory. London, Willan Publishing.

Bursik R.J. και Grasmick H.G., 1995. «Neighborhood-Based Networks and the Control of Crime and Delinquency». Στο: Barlow H. (εκδ.), Crime and Public Policy: Putting Theory to Work. Columbus, Ohio, Westview Press, σελ. 107-130.

Bursik R.J., 1988. « Social Disorganization and Theories of Crime and Delinquency. Problems and Prospects». Criminology 26(4), σελ. 519-551.

Clements C.B., 1988. «Delinquency Prevention and Treatment. A Community-Centered Perspective». Criminal Justice and Behavior 15(3), σελ. 286-305.

Courakis. Ν., 2004. «A Typology of Juvenile Justice Systems in Europe». Στον τιμητικό τόμο για την Α. ΓιωτοπούλουΜαραγκοπούλου, Δικαιώματα του ανθρώπου. Έγκλημα και αντεγκληματική πολιτική. Τόμος Α’. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 251-273.

Crawford A., 1998. Crime Prevention and Community Safety. Politics, Policies and Practices. London, Longman.

Curry G.D. και Spergel I.A., 1988. «Gang Homicide, Delinquency and Community», Criminology 26(3), σελ. 381-405.

Curry G.D. και Spergel I.A., 1992. «Gang Involvement and Delinquency among Hispanic and African-American Adolescent Males», Journal of Research in Crime and Delinquency 29(3), σελ. 273-291.

Curtis R., 1998. «The Improbable Transformation of Inner City Neighborhoods: Crime, Violence, Drugs and Youth in the 1990s». The Journal of Criminal Law and Criminology 88(4), σελ. 1233-1276.

DAlessio S.J. 1997. «Three Strikes and You’ re Out: The impact of California’s New Mandatory Sentencing Law on Serious Crime Rates». Crime and Delinquency 43, σελ. 457-469.

Decker S.H. και Winkle B.V., 1998. Life in the Gang. Family, Friends and Violence. Cambridge, U.K., Cambridge University Press.

Downes D., 1966. The Delinquent Solution. A Study in Subcultural Theory. London, Routledge.

Erickson M.L. και Jensen G.F., 1977. «Criminology is still Group Behavior. Toward Revitalizing the Group Premise in the Sociology of Deviance». The Journal of Criminal Law and Criminology 68(2), σελ. 262-273.

Esbensen F.A. και Huizinga D., 1993. «Gangs, Drugs and Delinquency in a Survey of Urban Youth». Criminology 31.

Hagedorn J.M., 1991. «Gangs, Neighborhoods and Public Policy». Social Problems 38(4), σελ. 529-542.

Hagedorn J.M., 2001. «Globalization, Gangs, and Collaborative Research». Στο: Klein M.W. κ.ά.,(εκδ.), The Eurogang Paradox. Street Gangs and Youth Groups in the U.S. and Europe. Netherlands, Kluwer Academic Publishers, σελ. 49-58.

Heathcote F., 1995. «Social Disorganization Theories». Στο: Fitzgerald M. (εκδ.), Crime and Society: Readings in history and theory. London, Routledge, σελ. 341-370.

Howell J.C., 1994. «Recent Gang Research: Program and Policy Implications». Crime and Delinquency 40(4), σελ. 495-515.

Howell J.C., 1995. «Gangs and Youth Violence. Recent Research». Στο: Howell J.C., κ.ά. (εκδ.), Serious, Violent and Chronic Juvenile Offenders. A Sourcebook. California, Sage Publications, σελ. 261-274.

Jankowski M.S., 2003. «Gangs and Social Change». Theoretical Criminology 7(2), σελ. 191-216.

Katz J., 2000. «The Gang Myth». Στο: Karstedt S. και Bussmann K.D. (εκδ.), Social Dynamics of Crime and Control: New Theories for a World in Transition. Oxford, Hart, σελ. 171-187.

Klein M.W. και Maxson C.L., 1996. Gang Structures, Crime Patterns and Police Responses. Los Angeles, Social Science Research Institute.

Klein M.W., 1998. «Street Gangs». Στο: Tonry M.H. (εκδ.), The Handbook of Crime and Punishment. New York, Oxford University Press, σελ. 111-132.

Kubrin C.E. και Weitzer R., 2003. «New directions in Social Disorganization Theory». Journal of Research in Crime and Delinquency 40(4), σελ. 374-402.

Kupchik A., 2003. «Prosecuting Adolescents in Criminal Courts: Criminal or Juvenile Justice?». Social Problems 50(3), σελ. 439-460.

Kupchik A., 2004. «Youthfulness, Responsibility and Punishment. Admonishing adolescents in Criminal Court». Punishment and Society 6(2), σελ. 149-173.

Lanier M.M., 1998. Essential Criminology. Columbus, Ohio, Westview Press.

Loeber R. και Farrington D. (εκδ.), 1998. Serious and Violent Juvenile Offenders. Risk Factors and Successful Interventions. California, Sage.

Marshall I.H. (εκδ.), 1997. Minorities, Migrants and Crime. Diversity and Similarity across Europe and the United States. California, Sage.

Maxwell S.R., 1999. «Conservative Sanctioning and Correctional Innovations in the United States: An Examination of Recent Trends». International Journal of the Sociology of Law 27(4), σελ. 401-412.

McDonald J.M., 2002. «The Effectiveness of Community Policing in Reducing Urban Violence». Crime and Delinquency 48(4), σελ. 592-618.

Miller J., 2001. «Young Women’s Involvement in Gangs in the United States: An Overwiew». Στο: Klein M.W., κ.ά., (εκδ.), The Eurogang Paradox. Street Gangs and Youth Groups in the U.S. and Europe. Netherlands, Kluwer Academic Publishers, σελ. 115-132.

Quillian L., 1999. «Migration Patterns and the Growth of High Poverty Neighborhoods, 1970-1990». American Journal of Sociology 105(1), σελ. 1-37.

Sampson R.J. και Groves W.B., 1989. «Community Structure and Crime: Testing Social-Disorganization Theory». American Journal of Sociology 94(4), σελ. 774-802.

Sampson R.J., 1997. «The Embeddedness of Child and Adolescent Development: A Community Level Perspective on Urban Violence». Στο: McCord J. (εκδ.), Violence and Childhood in the Inner City. Cambridge, U.K., Cambridge University Press, σελ. 31-77.

Schichor D., 1997. «Three Strikes as Public Policy: The Convergence of the New Penology and the McDonaldization of Punishment». Crime and Delinquency 43, σελ. 470-492.

Thornberry T.P., κ.ά., 1993. «The Role of Juvenile Gang in Facilitating Delinquent Behavior». Journal of Research in Crime and Delinquency 30(1), σελ. 55-87.

Tittle C.R. και Grasmick H.G., 2001. «Urbanity: Influences of Urbanness, Structure, and Culture». Social Science Research 30, σελ. 313-335.

Wilson W.J., 1987. The Truly Disadvantaged. The Inner City, the Underclass and Public Policy. Chicago, The University of Chicago Press.

Wilson W.J., 1997. «The Truly Disadvantaged: The Hidden Agenda». Στο: Fainstein S. και Campbell S. (εκδ.), Readings in Urban Theory. Great Britain, Blackwell, σελ. 191-215.

Zimring F.E., 1998. American Youth Violence. New York, Oxford University Press.

Αστρινάκης Α., 1991. Νεανικές Υποκουλτούρες. Παρεκκλίνουσες Υποκουλτούρες της Εργατικής Τάξης. Η Βρετανική θεώρηση και η Ελληνική εμπειρία. Αθήνα, Παπαζήσης.

Ζαραφωνίτου Χ. (επιμ.), 1996. Η Προστασία του Περιβάλλοντος από Εγκληματολογική σκοπιά. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.

Ζαραφωνίτου Χ., 1995. Εμπειρική Εγκληματολογία. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.

Ζαραφωνίτου Χ., 2003. Πρόληψη της Εγκληματικότητας σε Τοπικό Επίπεδο. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.

Κουράκης Ν., 1978. «Βάσεις και τάσεις της συγχρόνου αντεγκληματικής πολιτικής». Ποινικά Χρονικά 28(5), σελ. 1-11.

Κουράκης Ν., 1997. «Η πρόληψη της παραβατικότητας των ανηλίκων στην Ελλάδα». Στο: Τσήτσουρα Α. (επιμ.), Αντεγκληματική Πολιτική και Δικαιώματα του Ανθρώπου. Ίδρυμα Μαραγκοπούλου για τα Διακιώματα του Ανθρώπου, χ.τ., Α.Ν. Σάκκουλας, σελ. 63-76.

Κουράκης Ν., 2004. Δίκαιο Παραβατικών Ανηλίκων. Αθήνα-Κομοτηνή, Α.Ν. Σάκκουλας.

Κουράκης Ν., Ζαγούρα Π. και Γαλανού Μ., 2003. «Συμμορίες ανηλίκων στην Ελλάδα. Πορίσματα από τις αποφάσεις του Δικαστηρίου Ανηλίκων Αθηνών». Ποινικός Λόγος τεύχος 5, σελ. 2205-2218.

Λαμπροπούλου Ε., 1994. Κοινωνικός Έλεγχος του Εγκλήματος. Αθήνα, Παπαζήσης.

Λαμπροπούλου Ε., 2003. «Κοινοτισμός και κοινοτική πρόληψη: Το «νέο παράδειγμα» στην αντεγκληματική πολιτική». Στον τιμητικό τόμο για την Α. Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου, Δικαιώματα του ανθρώπου, έγκλημα και αντεγκληματική πολιτική, τόμος Α’. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 777-797.

Μανουδάκη Θ., 1998. «Συμμορίες ανηλίκων στην Ελλάδα σήμερα. Τα αποτελέσματα μιας έρευνας». Ποινική Δικαιοσύνη 11, σελ. 1144-1145.

Μπεζέ Λ., 1985. Ανήλικοι Παραβάτες. Μελέτη Είκοσι Περιπτώσεων. Αθήνα-Κομοτηνή, Σάκκουλας.

Παπαθεοδώρου Θ., 2002. Δημόσια Ασφάλεια και Αντεγκληματική Πολιτική. Συγκριτική Προσέγγιση. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.

Πιτσελά Α., 2000. Η Ποινική Αντιμετώπιση της Εγκληματικότητας των Ανηλίκων. γ’ έκδοση, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, Σάκκουλας.

Σπινέλλη Κ., 1992. Ελληνικό Δίκαιο Ανηλίκων Δραστών και Θυμάτων. Ένας κλάδος υπό διαμόρφωση. Αθήνα-Κομοτηνή, Α.Ν. Σάκκουλας.

Τρωϊάννου-Λουλά Α., 1999. Η Υπηρεσία Επιμελητών των Δικαστηρίων Ανηλίκων. Αθήνα, Σάκκουλας.

Χάϊδου Α., 1989. Το Θεωρητικό και Θεσμικό Πλαίσιο του Κοινωνικού Ελέγχου των ανηλίκων. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.

Χάϊδου Α., 1996.Θετικιστική Εγκληματολογία. Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.

Αναδημοσίευση από το Όγδοο Τεύχος του The Art Of Crime

~ από Nina C στο 30/08/2008.

3 Σχόλια to “Νέοι και βία στη σύγχρονη κοινωνία: Μια οικολογική ανάλυση του φαινομένου των συμμοριών ανηλίκων – II”

  1. Πολύ καλό (κι ας ευχόμουν να είναι περισσότερο λεπτομερές!).
    Ελπίζω και σε περισσότερα τέτοια άρθρα. Η γοητεία του να ατενίζεις την σκοτεινή πλευρά των ανθρώπων μπορεί να είναι στείρα ή νοσηρή αν δεν βλέπεις και τους μηχανισμούς (κοινωνικούς, βιολογικούς ή ψυχολογικούς) που τα γεννούν όλα αυτά -με την ελπίδα κάτι να μάθεις, κάτι να καταλάβεις από το χάος…

  2. @Αεροζόλ, κι εμένα με ενδιαφέρουν οι εγκληματολογικές, αλλά και άλλες σχετικές με το έγκλημα, μελέτες και γι αυτό τις έχω εντάξει στην ύλη του «Έγκλημα και Τιμωρία».

  3. Πάντα τέτοια, Nina C! Περιττό να πω (κι εγώ) πως αυτό είναι το πληρέστερο ελληνικό θεματικό blog και από τα κορυφαία που έχω εντοπίσει παγκοσμίως.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: