Ο μυστηριώδης κ. Bellocq – II

Προηγούμενο

Της Νίνας Κουλετάκη

Ο φωτογράφος των πορνών

Ήδη, από τις αρχές της δεκαετίας του 1900, ο Bellocq είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον του για τον υπόκοσμο της Νέας Ορλεάνης. Ένα ενδιαφέρον απολύτως «φωτογραφικό» καθώς από πουθενά δεν προκύπτουν στοιχεία για συμμετοχή του σ’ αυτόν. Οι πρώτες του σχετικές φωτογραφίες τραβήχτηκαν στην Chinatown της Νέας Ορλεάνης, στα καταγώγια των κινέζων όπου γυναίκες και άνδρες επιδίδονταν στην χρήση του όπιου. Ελάχιστες φωτογραφίες από αυτή τη σειρά έχουν διασωθεί.

Από το 1910 και μετά και κυρίως το 1912, ο Bellocq αναζητά την έμνευση στα πορνεία της Storyville. Ενδεχομένως, το αρχικό κίνητρο γι αυτήν του την δραστηριότητα να ήταν το εμπορικό. Φωτογράφιζε τα «κορίτσια» για να διαφημίζουν τα πορνεία το εμπόρευμά τους στην Μπλε Βίβλο. Σίγουρα, όμως, μετεξελίχθηκε σε κάτι πολύ περισσότερο από αυτό.

Όλες οι σχετικές φωτογραφίες έχουν τραβηχτεί το 1912, στα πορνεία της οδού Basin, τα οποία απείχαν ελάχιστα από το studio του καλλιτέχνη στην Storyville. Οι φωτογραφίες του Bellocq αποπνέουν βαθύ σεβασμό για τις πόρνες, καθώς δεν τις παρουσιάζει σαν κοινωνικά αποβράσματα που περιφέρονται σε δρόμους και πεζοδρόμια αναζητώντας τη λεία τους, αλλά σαν γυναίκες που ασιθάνονται άνετα με την σεξουαλικότητά τους, χωρίς τις συμβάσεις και υποκρισίες της εποχής. Εννοείται, φυσικά, πως το γεγονός ότι επρόκειτο για ανθρώπινες υπάρξεις που ζούσαν στο περιθώριο της κοινωνίας, έχοντας το σεξ ως επάγγελμα καθώς και η φυλετική και κοινωνική ανισότητα που αντιμετώπιζαν, δεν κρύβεται κάτω από την οποιαδήποτε ωραιοποίηση. Εντούτοις ο Bellocq με τις φωτογραφίες του κατάφερε να διασώσει την καθημερινότητα ενός μέρους της εργατικής τάξης της εποχής χωρίς φτιασίδια, η οποία, διαφορετικά, θα είχε για πάντα χαθεί, χωρίς καταγεγραμμένη μαρτυρία.

Όλες οι φωτογραφίες είναι πορτραίτα γυναικών. Κάποιες εμφανίζουν τα μοντέλα τους γυμνά ή με τα εσώρουχα, δηλωτικό του επαγγέλματός τους, άλλες ντυμένα και έτοιμα για έξοδο, για ψώνια, μιαν επίσκεψη σε άρρωστη φίλη στο Πτωχοκομείο της περιοχής ή για μιαν απλή βόλτα στη γειτονιά, σε κάποιες άλλες ο Bellocq έχει στήσει τα μοντέλα του με καθαρά θεατρικό τρόπο. Οι πληροφορίες που αντλούνται από τα πορτραίτα της Storyville, αποτελούν πραγματικό θησαυρό καθώς μας δίνουν πολύτιμα στοιχεία τόσο για την καθημερινή ζωή των πορνών της εποχής όσο και για τους χώρους στους οποίους ζούσαν και εργάζονταν.

Οι κατεστραμμένες φωτογραφίες

Πολλά από τα αρνητικά του Bellocq που ανακαλύφθηκαν, είχαν υποστεί σοβαρές καταστροφές στα πρόσωπα των γυναικών. Ο περιορισμός της καταστροφής στο συγκεκριμένο σημείο υποδείκνυε σαφέστατα πως αυτό είχε γίνει επίτηδες. Η πρώτη εκτίμηση ήταν ότι αυτό έγινε από τον αδελφό του Bellocq, Leo, ιησουίτη ιερέα, καθώς οι φωτογραφικές πλάκες πέρασαν στην κατοχή του, μετά τον θάνατο του καλλιτέχνη. Όμως αν κάτι τέτοιο αληθεύει, δημιουργείται το ερώτημα γιατί ο πουριτανός ιερέας δεν κατέστρεψε ολοσχερώς τις πλάκες, αλλά περιορίστηκε στο να «σβήσει» τα πρόσωπα των κοριτσιών;

Μεταγενέστερη προσεκτική εξέταση των αρνητικών με την βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας, απέδειξε χωρίς αμφιβολία ότι η καταστροφή είχε γίνει από τα χέρια του ίδιου του Bellocq. Η «διαγραφή» των προσώπων είχε γίνει όσο ακόμα τα αρνητικά ήταν υγρά από το φωτογραφικό διάλυμα.

Γιατί, όμως, κατέστρεψε ο Bellocq τα ίδια του τα έργα; Το ερώτημα παραμένει μέχρι σήμερα αναπάντητο. Εικασίες υπάρχουν πολλές. Κάποιες από αυτές θέλουν τον Bellocq να προχώρησε στην καταστροφή των προσώπων για να προστατέψει τα κορίτσια που, ενδεχομένως, αποφάσισαν ν’ αλλάξουν ζωή. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν φαίνεται ν’ αντανακλά την πραγματικότητα καθώς ο Bellocq συνήθιζε να φωτογραφίζει τα κορίτσια σε πολλές διαφορετικές πόζες την κάθε μια. Έτσι, για την ίδια κοπέλλα, κάποιες από τις φωτογραφίες βρέθηκαν με κατεστραμένο το πρόσωπο, ενώ άλλες όχι επιτρέποντας έτσι την αναγνώριση της ταυτότητάς της. Το γεγονός δε, ότι τα αρνητικά καταστράφηκαν αμέσως μετά την εμφάνισή τους κάνει το, μέχρι σήμερα άλυτο μυστήριο, ακόμη πιο έντονο.

Ήδη, πριν την καταστροφή των προσώπων στις φωτογραφίες του, θα έλεγε κανείς ότι ο Bellocq είχε “πειραματιστεί” με την απάλειψή τους. Υπάρχουν φωτογραφίες στις οποίες τα κορίτσια φορούν μάσκες, κρύβοντας έτσι μέρος του προσώπου τους, σε μία μάλιστα περίπτωση η μάσκα είναι κακοφορεμένη, μη επιτρέποντάς μας να δούμε ούτε τα μάτια του μοντέλου.

Από τη μία εκθέτει στα αδιάκριτα βλέμματα την γύμνια των κοριτσιών κι από την άλλη προφυλάσσει από την ίδια έκθεση το βλέμμα τους. Αν δεχτούμε το κλισέ που λέει ότι “τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής” ίσως μπορούμε ν’ αυθαιρετήσουμε λέγοντας ότι αυτήν ακριβώς την ψυχή ήθελε να προστατέψει ο Bellocq καταστρέφοντας τα πρόσωπα. Ακόμα κι έτσι, όμως, τα ερωτηματικά παραμένουν ισχυρά και αναπάντητα.

Το τέλος

Ο Bellocq πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του αδιαφορώντας για όλους και για όλα, εκτός από την φωτογραφία και ό,τι σχετικό μ’ αυτήν. Ζούσε μόνος και είχε αποκτήσει τη φήμη ανθρώπου εκκεντρικού και δύσκολου. Δεν είχε φίλους, εκτός ίσως από τον Joe Sanarens, υπάλληλο στο Φωτογραφικό Κέντρο Katz and Besthoff. Δεν θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο Sanarens ήταν ο επιστήθιος του Bellocq, όμως ήταν ό,τι πιο κοντινό σε φίλο είχε ο φωτογράφος. Μάλιστα, κάποια εποχή που ο Samarens νοσηλευόταν στο νοσοκομείο, ο Bellocq τον επισκεπτόταν καθημερινά. Ήταν ο μόνος στον οποίο είχε δείξει τις γυάλινες πλάκες με τις φωτογραφίες των πορνών της Storyville, τραβηγμένες πολλά χρόνια πριν, τις οποίες είχε φυλαγμένες σ’ ένα παλιό μπαούλο. Επίσης του έδειξε φωτογραφίες τραβηγμένες στα οπιοποτεία της Chinatown καθώς και άλλες που είχε τραβήξει στη διάρκεια της ζωής του. Ο Sanarens εντυπωσιάστηκε.

Το γραφείο του Bellocq, στο σπίτι του, με αρκετές από τις φωτογραφίες του.

Η καθημερινή ζωή του Bellocq ακολουθούσε μια ρουτίνα, πάντα ίδια κι απαράλλαχτη. Ξεκινούσε την βόλτα του στην πόλη της Νέας Ορλεάνης νωρίς το πρωί. Επισκεπτόταν με τη σειρά όλα τα φωτογραφικά καταστήματα, από την μια άκρη της πόλης ως την άλλη, πάντα με τα πόδια καθώς δεν χρησιμοποιούσε τα μέσα μαζικής μεταφορά γιατί δεν τα εμπιστευόταν! Ήταν μια αναγνωρίσιμη φιγούρα με το κοντόχοντρο σώμα του, την ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα και αυτό το μόνιμο κοκκίνισμα στο πρόσωπο. Ο άλλοτε κομψός δανδής είχε καταντήσει ένας ατημέλητος γέρος, που χρησιμοποιούσε ένα κομμάτι σχοινί για ζώνη. Για το γεύμα του καταλήγει πάντα στον σταθμό των λεοφορείων, όπου αγοράζει μια σακούλα καραμέλλες πορτοκαλιού, αν και ξέρει ότι αποτελούν θανάσιμη απειλή, εξαιτίας του διαβήτη από τον οποίο πάσχει.

Έτσι κι εκείνο το πρωινό, στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 1949, ακολουθώντας την ίδια ρουτίνα και μοιάζοντας περισσότερο καταβεβλημένος απ’ ότι συνήθως ο Belloccq, μετά από το γεύμα του, κατευθύνεται στο κατάστημα της Kodak, όπου αποκοιμιέται καθιστός σε μια καρέκλα. Ο ιδιοκτήτης του καταστήματος τον ξυπνά, όταν έρχεται η ώρα να κλείσει.Ο Bellocq βγαίνει στον δρόμο και κατευθύνεται προς το διαμέρισμά του στον αριθμό 619 της οδού Dumaine, στη Γαλλική Συνοικία. Όμως σήμερα σέρνει το βήμα του με κόπο κι ο δρόμος μέχρι εκεί του φαίνεται ατελείωτος. Στην οδό Barrone καταρρέει και τραυματίζεται στο μέτωπο κατά την πτώση του.

Το γραφείο του Bellocq, όπου οι φωτογραφίες άλλαζαν συχνά.

Οι περαστικοί ειδοποιούν ασθενοφόρο για να τον παραλάβει. Οι τραυματιοφορείς περιποιούνται πρόχειρα το κόψιμο στο μέτωπό του και τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο του Πτωχοκομείου, όπου δεν είναι σε θέση να δώσει καμία πληροφορία στους γιατρούς. Μένει εκεί αρκετές ημέρες μέχρι να μάθουν ότι ο πλησιέστερος συγγενής του είναι ο αδελφός του και ιησουίτης ιερέας Leo, ο οποίος δίνει και εντολή για την μεταφορά του στο νοσοκομείο Mercy, της εκκλησίας.

Νοσοκομείο Mercy

Ο Leo παραστάθηκε στον Bellocq σ’ αυτές τις τελευταίες ημέρες της ζωής του σαν πραγματικός αδελφός. Δεν έφυγε στιγμή από το πλευρό του και προσευχόταν για λογαριασμό του. Όλα αυτά τα χρόνια παρακαολουθούσε την πτώση του αδελφού του κι έτσι το τέλος του που πλησίαζε δεν αποτέλεσε έκπληξη γι αυτόν. Όμως, ακόμα κι έτσι, ο Leo δεν μπορούσε να πιστέψει ότι ο άλλοτε τόσο ματαιόδοξος με την εμφάνισή του και κομψός Ernest -γεγονός το οποίο ο ίδιος ο Leo αποδοκίμαζε σφόδρα- είχε μεταμορφωθεί σ’ αυτόν τον κουρελιάρη γέρο.

Λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή του στο Mercy, στις 3 Οκτωβρίου του 1949,ο Bellocq καταλήγει. Αιτία θανάτου: λίγο απ’ όλα. Εγκεφαλική αρτηριοσκλήρυνση, διαβήτης, παχυσαρκία, βαρειά διάσηση, άνοια, γηρατειά. O Leo του κάνει μιαν αξιοπρεπή κηδεία στο νεκροταφείο του Saint Louis, στη Νέα Ορλεάνη.

Ο τάφος του Bellocq

Με τον θάνατο του Bellocq, ο Leo αποκτά πρόσβαση στα περιουσιακά του στοιχεία, ως μοναδικός συγγενής και κληρονόμος. Ανακαλύπτονται λογαριασμοί σε, σχεδόν όλες, τις τράπεζες της Νέας Ορλεάνης, με καταθέσεις που κυμαίνονται από μερικά σεντς η μικρότερη έως και 6οο δολλάρια η μεγαλύτερη. Ο Leo με έναν δικηγόρο και μία μάρτυρα, την Augusta Bonnecaze, πιθανότατα κόρη του άλλοτε συνεταίρου του Bellocq, ανοίγουν την μοναδική του θυρίδα που ανακάλυψαν σε μια από τις τράπεζες. Μέσα δεν υπάρχει διαθήκη, υπάρχει όμως ένα λουκέτο, το ίδιο που εμφανίζεται να κρέμεται στους λαιμούς των κοριτσιών στις φωτογραφίες της Storyville. Επίσης ο Leo βρίσκει τα κοσμήματα της μητέρας τους, τα οποία η ίδια είχε αφήσει στον Ernest, με την ελπίδα να τα δώσει κάποτε στην γυναίκα που θα παντρευόταν, καθώς ο Leo δεσμευόταν από τους όρκους του της αγαμίας. Ανάμεσα στα πολύτιμα κοσμήματα, τα φορτωμένα διαμάντια, υπάρχουν και διάφορα χαλασμένα ρολόγια καθώς κι ένα ροζάριο.

Στη συνέχεια οι τρεις τους κατευθύνονται στο σπίτι του Bellocq. Τα περισσότερα από τα έπιπλά του είναι κατεστραμένα, το ίδιο και ο φωτογραφικός του εξοπλισμός. Πιθανότατα βρίσκουν και το μπαούλο με τα αρνητικά και τις φωτογραφίες των κοριτσιών της Storyville, όμως δεν τα καταγράφουν στην επίσημη κατάσταση των περιουσιακών στοιχείων του Bellocq. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες θεωρούνταν πορνογραφικές και παράνομες την εποχή εκείνη.

Leo Bellocq

Επιμύθιο

Τα αρνητικά των φωτογραφιών του Bellocq περνούν στα χέρια του Leo για να καταλήξουν, άγνωστο πώς, στο μικρό παλαιοπωλείο του Sal Ruiz, και στη συνέχεια στα χέρια του Larry Borenstein, ο οποίος θα τα παραχώσει σε μιαν αποθήκη και θα τα ξεχάσει. Θα καταλήξουν στον Lee Friedlander ο οποίος, με αλλεπάλληλες εκθέσεις και εκδόσεις θα κάνει γνωστό τον δημιουργό τους παγκοσμίως.

Pretty Baby

Η μυστηριώδης ζωή του Ernest Bellocq, η ιστορία της Storyville και οι φωτογραφίες των πορνών της θα απεικονιστούν, αρκετά πειστικά, στην ταινία του Louis Malle Pretty Baby, με τον Keith Carradine να ενσαρκώνει τον Bellocq. Η ταινία αν και πήρε καλές κριτικές, απαγορεύτηκε (ή προβλήθηκε πολύ περιορισμένα) σε αρκετές χώρες, λόγω των γυμνών σκηνών της Brooke Shields, ή οποία ήταν τότε έντεκα χρονών, και προσέκρουσαν στις διατάξεις περί παιδικής πορνογραφίας.


 Πηγές

*Storyville, New Orleans, University of Alabama Press

*Journal of the American History, 2007

*New Orleans, Prostitution and the Politics of Sex, Yale University, 2005

*The Last Days of Ernest J. Bellocq, Rex Rose,

*A Glimmer of Red Lights, Catie Rhodes

*Ernest J. Bellocq in Storyville, the Red Light District in New Orelans, Susan Sontag

*An Unofficial Biography of E.J. Bellocq: Photographing New Orleans’ Red-Light District, Monica Millian

*Wikipedia

*Storyville, New Orleans Historical Archives

Η υπογραφή του Ernest Bellocq

 

 

~ από Nina C στο 23/06/2012.

2 Σχόλια to “Ο μυστηριώδης κ. Bellocq – II”

  1. […] Ο μυστηριώδης κ. Bellocq – II […]

  2. Πανέμορφες φωτογραφίες με όμορφες γυναίκες. Οι περισσότερες όπως πρόσεξα μάλλον ήταν σε αρκετά μικρή ηλικία. Ποιός ξέρεις γιατί κατέληξε έτσι ο φωτογράφος. Προφανώς το να φωτογραφίσει το «περιθώριο» θα του είχε κοστίσει την φήμη και την δουλειά του. Και ποιός ξέρει αν δεν δεχόταν απειλές από τίποτε αετονύχιδες της Storyville.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: