Anonymous – χακτιβισμός με «ονοματεπώνυμο»; – II

Anonymous Exposes Massive Leak of United States Department of Justice - Anonymous Hack Download from the Pirate Bay

Προηγούμενο

Φώτιος Σπυρόπουλος

Δικηγόρος – Οικονομολόγος

 V. Θεώρηση των Anonymous υπό το πρίσμα της εγκληματολογικής θεωρίας

 Θεωρία της ηθικής ουδετεροποίησης

Μία ερευνητική απόπειρα ανάλυσης της συμπεριφοράς των Anonymous από εγκληματολογική σκοπιά φαίνεται να υιοθετεί τη θεωρία της ουδετεροποίησης (neutralization theory) των Sykes και Matza (1957) σε συνδυασμό με τη θεωρία της ετικέτας ή του χαρακτηρισμού ή της διάδρασης (labeling ή interactionism theory) .

 Συγκεκριμένα, οι οπαδοί της θεωρίας της συμβολικής διαντίδρασης προσδιόρισαν τις «τεχνικές ουδετεροποίησης» αφού ανέπτυξαν τη θεωρία της ετικέτας προκειμένου να εξηγήσουν το έγκλημα και την αποκλίνουσα συμπεριφορά. Οι ετικέτες είναι οι χαρακτηρισμοί που αποδίδονται σε εκείνους που παραβιάζουν τους κοινωνικούς κανόνες και που στοχεύουν να ενθαρρύνουν ή να υποχρεώσουν τους παραβάτες να συμμορφωθούν προς αυτούς. Από την άλλη οι τεχνικές ουδετεροποίησης επινοήθηκαν από τους δράστες ώστε να μειώσουν την επιρροή αυτών των ετικετών.

Προκειμένου να αποβάλλουν τις ετικέτες, αυτοί που παραβιάζουν τους κανόνες χρησιμοποιούν πέντε τεχνικές ουδετεροποίησης , όπως αυτές περιγράφονται ακολούθως:

1. » Δε φταίω εγώ.» Εδώ ο παραβάτης ισχυρίζεται οτι κάποιος άλλος φέρει ευθύνη για την παρανομία, ή οτι η πράξη του αποτελεί ατύχημα. Συχνά το άτομο αυτό βλέπει τον εαυτό του περισσότερο ως θύμα παρά ως δράστη.

2. «Κανείς δεν έπαθε τίποτα.» Παρόλο που ο δράστης μπορεί να αναγνωρίσει οτι η πράξη του ήταν παράνομη, υποστηρίζει οτι δεν υπήρξε κανένα θύμα.

3. «Του/της άξιζε.» Εδώ ο δράστης βλέπει τον εαυτό του ως έναν εκδικητή, που διορθώνει τα λάθη που ισχυρίζεται οτι διέπραξε παλαιότερα το θύμα.

4. «Δεν έχετε δικαίωμα να με κρίνετε.» Εδώ οι παραβάτες υποστηρίζουν οτι αυτοί που τους κατηγορούν είναι υποκριτές, και οτι οι ίδιοι έχουν διαπράξει τα ίδια και χειρότερα.

5. «Το έκανα απο πίστη σε έναν ανώτερο σκοπό.» Εδώ ο δράστης δείχνει την πίστη του στο σκοπό που υπηρετεί και στην «ομάδα» που ανήκει.

Αναμφίβολα η εφαρμογή της θεωρίας της ουδετεροποίησης στην αλληλεπίδραση των πεποιθήσεων και των πράξεων των Anonynous προσφέρει έναν τρόπο κατανόησης του «γιατί τα άτομα αυτά ακολουθούν συνειδητά μία σταθερή παραβατική συμπεριφορά». Σύμφωνα με την ως άνω θεωρία, οι παραβάτες συνηθίζουν να αποποιούνται την προσωπική τους ευθύνη για την πράξη τους και τείνουν να την επιρρίπτουν σε άλλους ή προς το περιβάλλον που είναι εκτός του δικού τους ελέγχου. Χρησιμοποιούνται κυρίως τρεις στρατηγικές ουδετεροποίησης: η άρνηση της ευθύνης για την παραβατική συμπεριφορά, η αποδοκιμασία αυτού που αποκάλυψε την παραβατικότητα και η επίκληση σε υψηλότερα ιδανικά . Η τρίτη κατά σειρά στρατηγική ουδετεροποίησης φαίνεται να ανταποκρίνεται στην ιδεολογία και στη δράση των Anonymous.

Ουσιαστικά μέσω της θεωρίας της ουδετεροποίησης επιχειρείται η ανάδειξη εκείνων των τεχνικών εκλογίκευσης και εξουδετέρωσης των μηχανισμών κοινωνικού ελέγχου που καθιστούν έλλογη και δικαιολογημένη την παραβατική συμπεριφορά των Anonymous. Οι τελευταίοι, έχοντας καθαρή συνείδηση και κανένα αίσθημα ενοχής, υιοθετούν ως ένα βαθμό το δημοφιλές σύνδρομο του «Ρομπέν των Δασών» αφού υπεραμύνονται ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων ενώ πολεμούν μεταξύ άλλων τη διαφθορά (κυβερνητική ή μη), τη κάθε είδους βία και την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ενώ η εξασφάλιση της ελεύθερης, ακώλυτης πρόσβασης στην πληροφορία και κατ΄επέκταση στη γνώση αποτελεί για τους Anonymous αυτονόητο κεκτημένο του ατόμου.

ANONYMOUS-640_s640x427Περιβαλλοντική εγκληματολογία και θεωρία καθημερινής δραστηριότητας/ δραστηριότητα ρουτίνας

Η διαχείριση του περιβάλλοντος δράσης των Anonymous, ως μέθοδος πρόληψης της δράσης τους, μπορεί τελικώς να αποβεί αποτελεσματική. Στο πλαίσιο αυτό της πρόληψης εντάσσονται οι στρατηγικές της ενίσχυσης των μέτρων επιτήρησης και ελέγχου πρόσβασης σε ιστοσελίδες, οι οποίες αποτελούν ή αποτέλεσαν κατά καιρούς στόχο επίθεσης των Anonymous .

Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής εγκληματολογίας έχουν αναπτυχθεί διάφορες θεωρίες, όπως η Θεωρία Κοινωνικής Αποδόμησης (Social Disorganization Theory), η Θεωρία Δραστηριοτήτων Ρουτίνας (Routine Activity Theory), η Θεωρία Ορθολογικής Δραστηριότητας ή Επιλογής (Rational Activity or Choice Theory) και η Θεωρία Εγκληματικού Προτύπου (Criminal Pattern Theory).

Ειδικότερα, κατά τη θεωρία δραστηριοτήτων ρουτίνας (Routine Activities Theory -Lawrence Cohen & Marcus Felson – 1979) το έγκλημα περιγράφεται ως µια πράξη απορρέουσα από λογικές επιλογές, οι οποίες αποφέρουν κέρδος µε όσον το δυνατόν λιγότερο κίνδυνο. ∆ηλαδή για να λάβει χώρα πρέπει να υπάρχουν τρεις σημαντικοί παράγοντες – συνθήκες, πρώτον η παρουσίαση ενός εγκληματία με θέληση, δεύτερον η παρουσίαση ενός κατάλληλου στόχου (όχι αναγκαία άνθρωπος) και τρίτον η έλλειψη ενός ικανού φύλακα.

Αρχικά η θεωρία αυτή ξεκίνησε ως μία μακροοικονομική εξήγηση της επιθετικής εγκληματικότητας αλλά με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε σε ένα σημαντικό μηχανισμό, ο οποίος εξετάζει την εγκληματική ευκαιρία, τα κίνητρα, και την πρόληψη του εγκλήματος σε διάφορες τοποθεσίες. Με την εν λόγω θεωρία δίνεται έµφαση στη δυναµική των εγκληµατικών πράξεων.

Σύμφωνα με την εν λόγω θεωρία, και εφόσον θεωρήσουμε την ύπαρξη του δράστη δεδομένη, η προσοχή επικεντρώνεται στις ιδιότητες ενός κατάλληλου στόχου, όπως για παράδειγµα στο µέγεθος, στην αξία, στη δυνατότητα µεταφοράς και απόκρυψής του και στην πρόσβαση του δράστη σε αυτόν.

Εν προκειμένω και όσον αφορά τους Anonymous, η θεωρία δραστηριοτήτων ρουτίνας επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στη δυναμική που χαρακτηρίζει αυτήν την ομάδα χακτιβιστών, την επιμονή της να προστατεύσει την ελευθερία έκφρασης του λόγου και τη θέλησή της να επέμβει δυναμικά (να επιτεθεί) προκειμένου να αντιμετωπίσει τις απειλές κατά της ελεύθερης διακίνησης πληροφοριών μέσω Διαδικτύου. Η ύπαρξη της ως άνω θέλησης σε συνδυασμό με τους στόχους, τους οποίους υπηρετούν πιστά οι Anonymous, συμπληρώνεται από την ελλιπή ή πλημμελή φύλαξη των ιστοσελίδων του Διαδικτύου, οι οποίες δέχονται κατά καιρούς τις οργανωμένες επιθέσεις.

Anonymous-banner-635Κριτική εγκληματολογία

Σύμφωνα με την κριτική εγκληματολογία, ορισμένες μορφές συμπεριφοράς χαρακτηρίζονται ως εγκληματικές επειδή απειλούν το καπιταλιστικό σύστημα και την άρχουσα τάξη και όχι επειδή θίγουν την ηθική ή τη συλλογική συνείδηση. Επίσης, σε ορισμένα άτομα επικολλάται η ετικέτα του εγκληματία επειδή ο στιγματισμός τους εξυπηρετεί τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης και όχι επειδή η συμπεριφορά τους έχει υπερβεί τα όρια της κοινωνικής ανοχής του κοινωνικού συνόλου. Εν προκειμένω, οι Anonymous μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτικό παράδειγμα δραστών, οι οποίοι απολαμβάνουν της εκτίμησης μεγάλου μέρους του κοινωνικού συνόλου, ενώ στις πλείονες των επιθέσεων τους αποκαθίσταται για πολλούς το κοινό περί δικαίου αίσθημα.

Εξάλλου, οι κριτικοί εγκληματολόγοι υποστηρίζουν σθεναρά ότι το έγκλημα μπορεί να γνωρίσει ουσιαστική μείωση μόνον εάν συνδυαστεί με τη ριζική απώθηση της καταπίεσης και εκμετάλλευσης σε όλες της τις μορφές (οικονομική, πολιτική, πολιτισμική, φιλική, ψυχική) και σχέσεις. Εκτιμούν δε ότι το πρόβλημα του εγκλήματος είναι αντιμετωπίσιμο μόνο στο ευρύτερο πλαίσιο βαθιών αλλαγών, αλλαγών στο συσχετισμό των κοινωνικών δυνάμεων σχετικά με τη μορφή και το ρόλο του ποινικού συστήματος ή ακόμα και ριζοσπαστικών αλλαγών στην οργάνωση της κοινωνίας .

Συνεπώς, η δράση της χακτιβιστικής αυτής ομάδας, η οποία αντιτίθεται και επιτίθεται στα κακώς κείμενα του συστήματος φαίνεται να βρίσκει έρεισμα στους κόλπους της κριτικής εγκληματολογίας. Το τελευταίο δε ενισχύεται αν λάβεις κανείς υπόψη ότι η αντιμετώπιση φαινομένων, όπως είναι η κάμψη του κράτους πρόνοιας και η ενίσχυση του κράτους επιτήρησης και καταστολής, η απαλλοτρίωση του κυβερνοχώρου από το κεφάλαιο, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η διευρυνόμενη εξαθλίωση εκατομμυρίων ανθρώπων, η εντεινόμενη ανεργία και η ενίσχυση του ρατσισμού, τίθεται στο επίκεντρο τόσο της κριτικής εγκληματολογίας όσο και της ιδεολογίας των Anonymous.

Τέλος, η κριτική εγκληματολογία μετέχει στην προσπάθεια της ευρύτερης κριτικής κοινωνικής επιστήμης για την άρση (και όχι τη φίμωση) της απόγνωσης και για τον εξορθολογισμό (και όχι την καταστολή) της οργής. Στο πλαίσιο αυτό τα κοινωνικά συναισθήματα της απόγνωσης και της οργής δεν ξενίζουν, ούτε κατωτεροποιούνται ή τίθενται σε αιώρηση. Αντίθετα, μετέχουν στους τρόπους κριτικής εγκληματολογικής έκφρασης. Κι αυτό διότι η κριτική εγκληματολογία βρίσκεται σε μία αέναη εγρήγορση ώστε να μην μεταπέσει σε «φύλακα στο ζωολογικό κήπο της κοινωνικής απόκλισης» .

Anonymous-Mask-01V. Επιμύθιο

Οι Anonymous αρθρώνουν πολιτικό λόγο. Η μάσκα με την οποία κρύβουν τα πρόσωπά τους και η ανωνυμία που αυτή προσφέρει στο διαδίκτυο αποτελεί τη συμβολική δύναμή τους. Ίσως, όμως, να αποτελεί και την αδυναμία τους. Γι΄ αυτό και υπάρχουν ακόμη ερωτήματα αυτών που προσπαθούν να ερμηνεύσουν τη δράση τους: π.χ. Γιατί οι Anonymous δεν σβήνουν τα χρέη στις Τράπεζες, σε μια εποχή, μάλιστα, απάνθρωπου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού που όπως ισχυρίζονται αντιμάχονται; Ποιος κρύβεται τελικά από πίσω; Εξυπηρετεί κάποια συμφέροντα;

Το βέβαιο είναι ότι η δράση τους και η μαζικότητα στην υποστήριξή τους έχει θέσει νέα δεδομένα στην καταγραφή της ιστορίας του διαδικτύου και τη διαμόρφωση της διαδικτυακής ηθικής και νόρμας λειτουργίας του internet. Και η μελέτη των συμπεριφορών στο διαδίκτυο και της λειτουργίας του, με δεδομένη την προειδοποίηση τους «Δεν συγχωρούμε – δεν ξεχνάμε – να μας περιμένετε» έχει μάλλον αρκετό δρόμο ακόμα…

Αναδημοσίευση από το περιοδικό The Art of Crime

crime_and_punishment22

~ από Nina C στο 01/02/2014.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: