Οι φόνισσες της Victoria – I

Της Νίνας Κουλετάκη

«Κάθε κρατούμενη έχει δικό της κελί.  Τα κελιά είναι μεγάλα, φωτεινά και αερίζονται επαρκώς από ένα παράθυρο.  Τα πατώματα είναι από πευκόξυλο, βαμμένο λευκό, και πεντακάθαρα.  Οι τοίχοι του κελιού είναι ασβεστωμένοι.  Τα κάγκελα, σε πόρτες και παράθυρα, είνα βαμμένα σε σκούρο πράσινο χρώμα».

 John Wilks, 1863.

flat,550x550,075,fΕισαγωγή

H Victoria είναι μια πολιτεία στην νοτιοανατολική Αυστραλία.  Πριν από την εγκατάσταση εκεί των ευρωπαίων αποίκων, η περιοχή που σήμερα ανήκει στην Victoria, φιλοξενούσε έναν μεγάλο αριθμό ιθαγενών, συλλογικά αποκαλούμενους ως Koori.  Με την διεκδίκηση της Μεγάλης Βρετανίας όλου του τμήματος της Αυστραλίας που βρίσκεται ανατολικά του 135ου Μεσημβρινού το 1788, η Victoria συμπεριλήφθηκε στην ευρύτερη αποικία της Νέας Νότιας Ουαλίας.  Ως ξεχωριστή αποικία θεωρήθηκε επίσημα το 1851 και αυτοδιοικήθηκε το 1855.  Ο «πυρετός του χρυσού» στη Victoria, κατά τις δεκαετίες του 1850 και 1860, αύξησε σημαντικά τον πληθυσμό και τον πλούτο της αποικίας.  Ταυτόχρονα συγκέντρωσε και χιλιάδες αποίκων που δεν είχαν στον ήλιο μοίρα.

Η ζωή στην αποικία της Victoria, κατά τον 19ο αιώνα, ήταν ιδιαίτερα σκληρή για την πλειοψηφία των οικογενειών των αποίκων και, ιδιαίτερα, για τις γυναίκες.  Τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οξύνονταν καθώς οι φίλοι και οι συγγενείς ήταν διασπαρμένοι στην Αυστραλία ή είχαν παραμείνει πίσω, στη Μεγάλη Βρετανία.

Ήδη, από την εποχή που άρχισαν οι πρώτοι άποικοι να εγκαθίστανται στην Victoria, οι άντρες υπερτερούσαν των γυναικών σε αριθμό.  Για να διορθωθεί αυτή η ανισορροπία, μεγάλος αριθμός ανύπαντρων γυναικών ενθαρρύνθηκε να μεταναστεύσει στην Victoria, κατά την εποχή του «πυρετού του χρυσού», την δεκαετία του 1850.  Όσες από αυτές δεν κατάφερναν να βρουν σύζυγο ή εργασία –και προκειμένου να επιβιώσουν- κατέφευγαν στα μόνα που τους είχαν απομείνει: τις κλοπές και την πορνεία.  Ιδιαίτερα η πορνεία, αποτελούσε απειλή για την ηθική υπόσταση μιας κοινωνίας η οποία, πίσω από μιαν επίφαση οικογενειακής αξιοπρέπειας, απαιτούσε η σύζυγος και μητέρα να αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση.  Εντούτοις, για τις οικογένειες που βίωναν τις σκληρές συνθήκες μιας ταχέως αναπτυσσόμενης αποικίας, η αξιοπρέπειά τους ήταν το πρώτο θύμα.  Όταν οι γυναίκες δεν κατάφερναν να ανταπεξέλθουν στις τρομακτικές αντιξοότητες, οι συνέπειες για ολόκληρη την οικογένεια ήταν τραγικές.

Κρατούμενες έξω από τα κελιά τους στη φυλακή της Victoria.

Κρατούμενες έξω από τα κελιά τους στη φυλακή της Victoria.

Οι ιστορίες των άτυχων γυναικών που εκτελέστηκαν δι’ απαγχονισμού την εποχή γύρω στη δεκαετία του 1890, αντικατοπτρίζουν την απελπισία που βίωσαν οι οικογένειες την περίοδο αυτή της βαθειάς οικονομικής ύφεσης.  Οι ιστορίες τους επίσης καταδεικνύουν ότι, ενίοτε, η καταδίκη τους ήταν αυθαίρετη και βασιζόταν αποκλειστικά στην δύναμη των ανθρώπων που είχαν την εξουσία.

Τα ημερολόγια του John Castieau, κυβερνήτη των φυλακών της Victoria μεταξύ των ετών 1869 και 1884, αποκαλύπτουν τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης των γυναικών κρατουμένων.  Παρόλα αυτά, ήταν τόση η ανέχεια ώστε, δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο άπορες, έγκυες γυναίκες να διαπράξουν κάποιο έγκλημα, ώστε να οδηγηθούν στις φυλακές και να γεννήσουν με ασφάλεια στο νοσοκομείο τους.  Τα μωρά, μέχρι να συμπληρώσουν το πρώτο έτος ζωής, έμεναν με την μητέρα τους στη φυλακή.  Γι αυτές τις γυναίκες η ζωή έξω από τα τείχη των φυλακών ήταν αβάσταχτη.

Στις φυλακές της Victoria, μέχρι το 1860 που χτίστηκε η γυναικεία πτέρυγα, οι γυναίκες κρατούνταν μαζί με τους άντρες.  Ασχολούνταν με την πλύση, το ράψιμο και την μεταποίηση των ρούχων τους, την κατασκευή ενδυμάτων για τους άνδρες τρόφιμους.  Επίσης αποτελούσαν το άμισθο, υπηρετικό προσωπικό για δικαστές, κυβερνήτες, ανθρώπους της άρχουσας τάξης και των οικογενειών τους.

Κρατούμενη στην αυλή των φυλακών της Victoria.

Κρατούμενη στην αυλή των φυλακών της Victoria.

Όταν οι γυναίκες αποφυλακίζονταν, οι ανισότητες και το στίγμα παρέμεναν.  Ακόμα και το Σωματείο Βοήθειας Αποφυλακισθέντων αρνιόταν να συνδράμει γυναίκες, κατατάσσοντάς τις στην ίδια κατηγορία με τους αλκοολοκούς.  Θα έπρεπε να περάσουν πολλές δεκαετίες μέχρι να βελτιωθούν οι συνθήκες για τις γυναίκες και ν’ αλλάξει αυτή η νοοτροπία και συμπεριφορά.  Η φυλάκιση, ακόμα και η εκτέλεση, μιας γυναίκας φυλασσόταν από την οικογένεια ως επτασφράγιστο μυστικό και λαμβάνονταν όλα τα μέτρα προκειμένου η γνώση αυτή να μην περάσει στους απογόνους.

Οι φυλακές της Victoria έκλεισαν στους τοίχους τους τις ιστορίες πολλών τέτοιων γυναικών, κάποιες από τις οποίες θα αναφέρουμε σ’ αυτό το άρθρο.  Το γυναικείο τμήμα τους κατεδαφίστηκε την δεκαετία του 1930.  Σήμερα στη θέση του βρίσκεται μουσείο, αφιερωμένο στην ιστορία του.

Κατεδάφιση του γυναικείου τμήματος των φυλακών της Victoria, 1937.

Κατεδάφιση του γυναικείου τμήματος των φυλακών της Victoria, 1937.

Elizabeth Scott

Η ιστορία της Elizabeth Scott δείχνει ξεκάθαρα την φρίκη που βίωνε μια νέα, γτωχή κοπέλα, που εξαναγκάστηκε σε γάμο δια της βίας και ζούσε σ’ αυτό το απομονωμένο μέρος του κόσμου.  Η Elizabeth Scott ήταν η πρώτη γυναίκα που απαγχονίστηκε στης φυλακές της Victoria, στις 11 Νοεμβρίου του 1863.

Όταν η Elizabeth ήταν δεκατριών ετών, υποχρεώθηκε από την μητέρα της να παντρευτεί τον Robert Scott, αλκοολικό και μεγαλύτερό της κατά πολλά χρόνια.  Για μια δεκαετία δούλευαν και οι δύο στο μικρό τους πανδοχείο, κοντά στο Mansfield.  Απόκτησαν πέντε παιδιά, τρία από τα οποία πέθαναν σε βρεφική ηλικία.

Η Elizabeth υποτίθεται ότι διατηρούσε φιλικές σχέσεις –ερωτικές σύμφωνα με τα κουτσομπολιά της γειτονιάς- με δύο ντόπιους άνδρες.  Τον David Gedge, που δούλευε στις άμαξες στη γραμμή Mansfield – Jamieson και τον Julian Cross, έναν ασιάτη, που ο άντρας της είχε προσλάβει για να τον βοηθά στο πανδοχείο.  Ένα βράδυ που ο Robert Scott είχε λιποθυμήσει από το μεθύσι, ο Gedge ή ο Cross τον πυροβόλησε και έστησε την σκηνή να μοιάζει με αυτοκτονία.  Η Elizabeth δεν ήταν καν παρούσα όταν έγινε ο φόνος, εντούτοις συνελήφθη μαζί με τους δύο άντρες.

Sir William Stawell

Sir William Stawell

Ο υπερσυντηρητικός δικαστής Sir William Stawell, γνωστός με το παρατσούκλι «δικαστής κρεμάλας», δίκασε την υπόθεση και καταδίκασε και τους τρεις σε θάνατο δι’ απαγχονισμού.  Κατά την διάρκεια της δίκης δεν παρουσιάστηκε το παραμικρό αποδεικτικό στοιχείο για την ενοχή της Elizabeth, γεγονός που δεν έλαβε υπόψη του ο Sir James McCulloch, Διοικητής και ανώτατος άρχων της αποικίας, ώστε να μειώσει την ποινή της.  Μόνο η εφημερίδα Herald σημείωσε σ’ ένα άρθρο της, στις 5 Νοεμβρίου του 1863: «είναι ασυνήθιστα φρικτό να καταδικάζεις μια γυναίκα σε φρικτό και επάισχυντο θάνατο, ακόμα κι αν το έγκλημα που διέπραξε της στερεί την γυναικεία της φύση».

Mέχρι την εκτέλεσή της η Elizabeth κρατήθηκε στο γυναικείο τμήμα των φυλακών που ήταν σχεδόν πανομοιότυπο με το αντρικό, το οποίο διασώζεται μέχρι σήμερα.  Οι τρεις κατάδικοι εκτελέστηκαν μαζί.  Κανείς δεν γνωρίζει τι απέγιναν τα δύο οργανεμένα παιδιά της Elizabeth.

Emma Williams

Emma Williams

Emma Williams

Η υπόθεση της Emma Williams είναι ένα παράδειγμα των απελπισμένων ενεργειών μιας ανύπαντης μητέρας.  Η εφημερίδα Champion, σε άρθρο της τον Οκτώβριο του 1895, ανέφερε ότι η περίπτωση της Emma Williams τοποθετούσε την Victoria στην τελευταία θέση των πλέον υποβαθμισμένων από τις κοινωνίες.  Και το ερώτημα είναι αν η εφημερίδα, με αυτήν της την θέση, καταδίκαζε την κοινωνία ή την εγκληματία.

Η Emma και ο σύζυγός της έφθασαν στην Μελβούρνη από την Τασμανία το 1893, αλλά τα πράγματα δεν πήγαν καθόλου καλά.  Οι δουλειές σπάνιζαν, λόγω της ύφεσης, και η Emma έμεινε έγκυος.  Πριν, ακόμη, γεννήσει, ο άνδρας της πέθανε από τυφοειδή πυρετό.  Μετά τη γέννα του παιδιού η Emma προσπάθησε, ανεπιτυχώς, να το βάλει σε ανάδοχη οικογένεια ή σε ορφανοτροφείο.  To μόνο που της απέμενε, για να συντηρήσει τον εαυτό της και το μωρό, ήταν η πορνεία.

Τον Αύγουστο του 1895, η βασανισμένη μητέρα έπνιξε τον μικρό της γιο επειδή «έκλαιγε κι ενοχλούσε τους πελάτες».  Η Emma δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο, όμως η εκτέλεση αναβλήθηκε καθώς ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι ήταν έγκυος.  Το ψέμμα της δεν άργησε να αποκαλυφθεί και, παρά τις κινητοποιήσεις πολιτών ενάντια στην θανατική ποινή, απαγχονίστηκε στις 4 Νοεμβρίου του 1895, σε ηλικία 27 ετών.

Janet Dibden

Janet Dibden

Janet Dibden

Όλες οι υποθέσεις, στις οποίες θα αναφερθούμε εδώ, απεικονίζουν τις σκληρές και απάνθρωπες ποινές που επιβάλονταν στις γυναίκες της Victoria κατά τον 19ο αιώνα.  Εντούτοις, η Janet Dibden, αν και διέπραξε παρόμοιο έγκλημα, κατάφερε ν’ αποφύγει την κρεμάλα.

Η Janet γέννησε πολλά παιδιά, πέντε από τα οποία πέθαναν σε βρεφική ηλικία.  Είχε, ήδη, χωρίσει από τον σύζυγό της, όταν γέννησε τον μικρό John, στις 20 Νοεμβρίου του 1887.  Η Janet έδωσε το μωρό στην Ellen Gardner, ανάδοχη τροφό, για να το μεγαλώσει.  Η Gardner κάθε άλλο παρά ανταποκρίθηκε στα καθήκοντά της: παραμέλησε το μικρό αγόρι, το έτρεφε ελλειπώς με αποτέλεσμα το παιδί να είναι βρώμικο και σκελετωμένο.  Η κατάστασή του έγινε αντιληπτή από τους γείτονες οι οποίοι, στα μέσα Δεκέμβρη,  κατήγγειλαν το γεγονός και ο μικρός John επέστρεψε στην φροντίδα της μητέρας του η οποία, όμως, δεν διαφοροποιήθηκε απέναντι στο παιδί σε σχέση με την Gardner.  Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1887, o John πέθανε από ασιτία.  Η Dibden και η Gardner κρίθηκαν ένοχες ανθρωποκτονίας από αμέλεια.  Η Janet καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση και η Ellen σε τρία.  Αμφότερες κλείστηκαν στις φυλακές της Victoria.  Στο κελί της η Janet έγραψε ένα ποίημα για τον γιο της, στο οποίο εκφράζει την μεταμέλειά της.

Συνεχίζεται

crime_and_punishment22

~ από Nina C στο 15/03/2014.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: