Julia Fazecas, η δηλητηριάστρια του Nagyrév

Julia Fazecas

Julia Fazecas

Της Νίνας Κουλετάκη

Η τηλεοπτική σειρά του BBC «Call the Midwife», που προβάλλεται από το 2012, με μεγάλη επιτυχία, τόσο στη Μεγάλη Βρετανία αλλά και σε άλλες χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα (ΕΡΤ – «Επειγόντως τη μαμή!»), παρουσιάζει τις προσπάθειες μιας ομάδας μαιών κατά τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, όχι μόνο να βοηθήσουν και να συμπαρασταθούν στις μέλλουσες μητέρες και τα μωρά τους, αλλά να ανακουφίσουν γενικώτερα τον δοκιμαζόμενο, από την ανέχεια και τις ασθένειες, πληθυσμό του ανατολικού Λονδίνου.  Οι γυναίκες εργάζονται με αυταπάρνηση και αγάπη προς όλους όσοι έχουν ανάγκη της φροντίδας τους.

Η ιστορία που θα μας απασχολήσει σ’ αυτό το κεφάλαιο απέχει πολύ από εκείνη της τηλεοπτικής σειράς.  Αλλάζει ο χρόνος (δεκαετίες ’10 και ’20), ο τόπος (Ουγγαρία), μα –κυρίως- αλλάζει το περιεχόμενο.  Δεν έχουμε να κάνουμε με μιαν υπόθεση προσφοράς, αλλά με μιαν ιστορία θανάτου.  Το μόνο που, τελικά, οι δυο ιστορίες έχουν κοινό είναι το επάγγελμα των πρωταγωνιστριών τους.

Οι «Άγγελοι του Θανάτου του Nagyrév», ήταν μια ομάδα γυναικών στο Nagyrév της Ουγγαρίας που, από το 1911 μέχρι και το 1929 οπότε και συνελήφθησαν, δολοφόνησαν με δηλητήριο πάνω από 45 άτομα (αν και υπήρξαν υποψίες ότι τα θύματά τους ξεπερνούσαν τα 300).  Τους φόνους ενορχήστρωνε μια μαία, η Julia Fazecas, μαζί με την βοηθό της  Zsuzsanna Oláh.

tumblr_ntwem4Oy3U1qben8co1_500H Fazecas εγκαταστάθηκε στο Nagyrév το 1911, σ’ ένα σπίτι στο τέλος του κεντρικού δρόμου, έχοντας θέα όλο το χωριό.  Στα χαρτιά φαινόταν παντρεμένη, όμως κανείς δεν γνώρισε τον σύζυγό της, καθώς δεν εμφανίστηκε ποτέ στο χωριό.  Ασκούσε το επάγγελμα της μαίας, κυρίως κάνοντας παράνομες αμβλώσεις, γεγονός που την οδήγησε πολλές φορές στα χέρια των αρχών.  Άλλες φορές καταδικάστηκε και φυλακίστηκε και άλλες όχι, αναλόγως με το εάν ο δικαστής ήταν υπέρ ή κατά της πρακτικής των αμβλώσεων.

Ας ρίξουμε μια ματιά στο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον του μικρού χωριού.  Το Nagyrév ήταν ένα χωριό χτισμένο στις όχθες του ποταμού Tisza, περίπου 60 χλμ. νοτιοανατολικά της Βουδαπέστης, με λιτά, χαμηλά σπίτια και μονίμως λασπωμένους δρόμους.  Αν και δεν ήταν μακριά από της πρωτεύουσα, ή και ίσως εξαιτίας αυτού, του έλειπαν αρκετές βασικές υποδομές όπως, για παράδειγμα, νοσοκομείο ή –έστω- ένας γιατρός.  Το κενό ήρθε να καλύψει η Fazecas, η οποία ήταν το πλησιέστερο σε γιατρό που διέθετε το Nagyrév.

Για την εποχή που εξετάζουμε, αρχές και διάρκεια Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο κανόνας ήταν τα κορίτσια να παντρεύονται πολύ νέα, από την εφηβική ηλικία και, μάλιστα, χωρίς να έχουν λόγο στην επιλογή του μελλοντικού τους συντρόφου.  Αυτό ήταν καθήκον των γονιών και το εκτελούσαν χωρίς να δέχονται παρεμβάσεις.  Έτσι, πολλές κοπέλες, κατέληγαν με συζύγους αρκετά μεγαλύτερους σε ηλικία από αυτές, οι οποίοι πολύ απείχαν από την εικόνα του «γαλάζιου πρίγκηπα» που, ενδεχομένως, οι έφηβες είχαν στο μυαλό τους.

tumblr_inline_nwfrr8UX7k1tegxno_540‘Οταν ξέσπασε ο πόλεμος, το 1914, η πλειονότητα των ανδρών του χωριού έφυγε για το μέτωπο.  Η γεωγραφική θέση του Nagyrév και οι ελεύθερες εκτάσεις του, το ανέδειξαν στον ιδανικό τόπο για την δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης ρώσων αιχμαλώτων, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν ως εργάτες γης στα χωράφια του Nagyrév.  Αυτό χαροποίησε ιδιαίτερα τις στερημένες νοικοκυρές του χωριού, καθώς, μόλις λίγα μέτρα από τις εξόδους του, υπήρχαν πολλοί πρόθυμοι, νέοι άνδρες.  Πολλές από τις γυναίκες του Nagyrév ενεπλάκησαν σε σχέσεις με τους αιχμαλώτους.  Όπως ήταν αναμενόμενο, οι σχέσεις αυτές οδήγησαν σε πολυάριθμες ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες τις οποίες «τακτοποιούσε», με το αζημίωτο, η Julia Fazecas.

Όμως όπως όλα, κάποτε, φτάνουν στο τέλος τους, έτσι συνέβη και με τον πόλεμο.  Οι άντρες του χωριού επέστρεψαν στις εστίες τους και μαζί τους ήρθαν ξανά και οι παλιές συνήθειες, που ήθελαν τον άντρα κεφαλή της οικογένειας και την γυναίκα πειθήνια και υποταγμένη. Δυστυχώς γι αυτούς, μια μεγάλη αλλαγή είχε ήδη συντελεστεί: οι γυναίκες τους είχαν μάθει στην ανεξαρτησία και την σεξουαλική απελευθέρωση, προνόμια τα οποία δεν ήταν καθόλου διατεθημένες να παραχωρήσουν.  Και σε αυτό, ακριβώς, το σημείο είναι που αναλαμβάνει δράση η Fazecas, συνεπικουρούμενη από την Susi Oláh, την «μάγισσα» του χωριού.

As-Criadoras-de-Anjos-de-Nagyrev-CapaΣτην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία της εποχής το διαζύγιο ήταν αδιανόητο, τόσο για κοινωνικούς όσο και για θρησκευτικούς λόγους.  Ο μόνος τρόπος για μια γυναίκα να απαλλαγεί από έναν ανεπιθύμητο σύζυγο ήταν ο θάνατος, κι αν δεν ήταν «τυχερό» να γίνει με φυσικό τρόπο, έπρεπε να μεθοδευτεί. Η Fazecas και η Oláh μπαίνουν στην κουζίνα τους κι αρχίζουν να «μαγειρεύουν»: βράζουν σε μεγάλες κατσαρόλες ταινίες μυγοπαγίδας και αποκτούν, με αυτόν τον τρόπο, μεγάλες ποσότητες αρσενικού τις οποίες διαθέτουν στις, αποφασισμένες να απαλλαγούν από τους ενοχλητικούς συζύγους, γυναίκες έναντι αδρής αμοιβής.  Έτσι, σιγά-σιγά, δημιουργείται ένας «στρατός» δηλητηριαστριών, που αριθμεί πάνω από 50 γυναίκες.  Αυτοαποκαλούνται «οι άγγελοι θανάτου του Nagyrév» και είναι ιδιαίτερα υπερήφανες για τα κατορθώματά τους, καθώς πιστεύουν ότι επιτελούν κοινωνικό έργο, στοχευμένο στην απελευθέρωση της γυναίκας.  Οι άντρες του χωριού αρχίζουν να πέφτουν σαν τις μύγες στις μυγοπαγίδες.  Η Fazecas προμηθεύει το δηλητήριο, οι γυναίκες το χρησιμοποιούν και μια ξαδέλφη της Fazecas, δημοτική υπάλληλος, υπογράφει τα πιστοποιητικά θανάτου κι όλα βαίνουν καλώς, τουλάχιστον για τις κυρίες!

Βέβαια προβλήματα στις γυναίκες δεν δημιουργούσαν μόνο οι σύζυγοι, αλλά και οι αυστηροί γονείς, οι γέροντες συγγενείς που απαιτούσαν διαρκή φροντίδα, οι περίεργοι γείτονες, ακόμα και τα εκνευριστικά παιδιά τους.  Κι όταν πιστεύεις ότι έχεις βρει τον τρόπο να εξαφανίζεις από την ζωή σου οποιονδήποτε θεωρείς ότι την καταδυναστεύει και να μπορείς να το κάνεις ατιμώρητος, τότε ο ενθουσιασμός σου σε οδηγεί ακόμα πιο μακρυά.  Ο θάνατος είχε μπει για τα καλά στην καθημερινότητα του Nagyrév και κανείς δεν ήταν ασφαλής.

4d51d5679cc2e4a9b62b68cb06f59cafΗ φήμη της Fazecas δεν άργησε να εξαπλωθεί στα γύρω χωριά.  Το μυστικό κυκλοφορούσε από στόμα σε αυτί γυναίκας και μέσα σε μια δεκαπενταετία όλη η περιοχή ένθεν κακείθεν των όχθεων του Tisza, έφτασε να ονομάζεται «Φονική Γη».  Όλοι είχαν τις υποψίες τους, αλλά κανείς δεν μπορούσε να αποδείξει τίποτα.

Τα ακριβή γεγονότα που οδήγησαν στις συλλήψεις των «Αγγέλων του Θανάτου του Nagyrév» δεν είναι απολύτως ξεκάθαρα.  Ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι όλα τελείωσαν όταν μία από τις δηλητηριάστριες, κάποια Szabó, συνελήφθη επ’ αυτοφόρω να δηλητηριάζει το κρασί μέλους της οικογένειάς της.  Κατά την ανάκρισή της ανέφερε το όνομα μιας κ. Bukenoveski η οποία, με τη σειρά της, κατονόμασε την Fazecas.  Άλλες πηγές υποστηρίζουν ότι ένας φοιτητής ιατρικής από γειτονικό χωριό, καθώς πραγματοποιούσε νεκροψία σε ένα πτώμα που ξεβράστηκε στις όχθες του Tisza, ανακάλυψε μεγάλη ποσότητα αρσενικού στον οργανισμό του, γεγονός που οδήγησε τις αρχές σε έρευνα και, αναπόφευκτα, στην αποκάλυψη των ενόχων. Η θεωρία, όμως, που φαίνεται να είναι και η πλησιέστερη στην αλήθεια είναι η αποστολή μιας ανωνύμου επιστολής στον εκδότη μιας μικρής, τοπικής εφημερίδας, που υποστήριζε την ύπαρξη ενός δικτύου δηλητηριαστριών στην περιοχή.  Το σχετικό άρθρο της εφημερίδας ξεσήκωσε σάλο στην τοπική κοινωνία και κινητοποίησε την αστυνομία.  Έγιναν περί τις 50 εκταφές πτωμάτων στα νεκροταφεία χωριών της περιοχής και σε 46 από αυτά βρέθηκαν ίχνη αρσενικού, καθώς το συγκεκριμένο δηλητήριο έχει την ιδιότητα να παραμένει επί μακρόν στο σώμα.

fazekas-search-rΣτη συνέχεια τα γεγονότα που ακολούθησαν έπεσαν σαν χιονοστιβάδα στο χωριό του Nagyrév.  Τα στόματα άνοιξαν κι άρχισαν οι συλλήψεις.  Όλοι οι μάρτυρες, κατηγορούμενοι και μη, υπέδειξαν την Julia Fazecas ως ηθική αυτουργό.  Η σατανική μαία είδε, από το κατώφλι του σπιτιού της, τους αστυνομικούς να έρχονται και κατάλαβε πως όλα είχαν τελειώσει.  Μπήκε στο σπίτι, όπου στην κουζίνα έβραζαν δυο κατσαρόλες με μυγοπαγίδες, και πήρε μια θανατηφόρα δόση αρσενικού.  Πέθανε με τον ίδιο τρόπο που, άμεσα ή έμμεσα, είχε δολοφονήσει τόσους ανθρώπους.

Την ίδια μέρα που η Fazecas άφησε την τελευταία της πνοή, 38 γυναίκες συνελήφθησαν.  Τις επόμενες ημέρες έγιναν και άλλες συλλήψεις όμως, μετά τις ανακρίσεις, μόνο 26 οδηγήθηκαν σε δίκη.  Οκτώ από αυτές καταδικάστηκαν σε θάνατο (μόνο οι δύο εκτελέστηκαν), επτά σε ισόβια και οι υπόλοιπες έλαβαν διάφορες ποινές φυλάκισης.  Η μία από αυτές που εκτελέστηκαν ήταν η Zsuzsanna Oláh, δεξί χέρι της Fazecas.  Ακόμη, σε ισόβια φυλάκιση καταδικάστηκε η υπάλληλος που εξέδιδε τα πλαστά πιστοποιητικά θανάτου.

static1.squarespace.comΜέχρι σήμερα στην ιστορία της Julia Fazecas δεν έχει πέσει άπλετο φως.  Δεν γνωρίζουμε, για παράδειγμα, αν η ίδια είχε δολοφονήσει -με τον προσφιλή της τρόπο- τον σύζυγο, τους γονείς ή τα παιδιά της.  Το Nagyrév, όπως και πολλά άλλα χωριά της κραταιάς Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, ήταν ένας τόπος παραμελημένος, βυθισμένος στην φτώχεια, ξεχασμένος από την κυβέρνηση, η οποία εξαντλούσε το πρόγραμμα εξοικονόμησης πόρων στην ανυπαρξία ειδικευμένου γιατρού στο χωριό και στον ελλειπέστατο έλεγχο των πιστοποιητικών θανάτου που εκδίδονταν από τις δημόσιες υπηρεσίες.  Αυτοί ακριβώς ήταν και οι λόγοι που επέτρεψαν σε μια εγκληματική συμμορία, όπως οι «Άγγελοι του Θανάτου του Nagyrév», να δράσει ανενόχλητη για σχεδόν είκοσι χρόνια.

H υπόθεση του ντοκυμαντέρ The Angelmakers  (Astrid Bussink, 2005) και της ταινίας Hukkle (György Pálfi, 2002), βασίζονται στην ιστορία της Julia Fazecas και των δηλητηριαστριών του Nagyrév.

fazekas-grave-digger-rΠηγές

The American Weekly, τ. 24ης Νοεμβρίου 1929

Oakland Tribune, τ. 7ης Νοεμβρίου 1937

Ogden Standard – Examiner, τ. 9ης Φεβρουαρίου 1930

LeMars Globe – Post, τ. 11ης Νοεμβρίου 1929

Murder by Proxy, Katherine Ramsland, Trutv.com

Unearthing Hungary Husband Murders, Jim Fish, BBC News

crime_and_punishment22

 

~ από Nina C στο 28/05/2016.

Ένα Σχόλιο to “Julia Fazecas, η δηλητηριάστρια του Nagyrév”

  1. Reblogged στις Voronwe Aranwion.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

whodoneit1942dvd.jpg
 
Αρέσει σε %d bloggers: